SN та бүхэнд 2010 оны ДАШТ-д тааруухан тоглосон 10 тоглогчыг танилцуулсан бол энэ удаа шилдэг тоглолтыг үзүүлсэн 10 тоглогчыг танилцуулж байна.

Диего Форлан (Уругвай)

Довтлогч нар Жабулинигийн ”учрыг” олохгүй сандарч байхад Форлан хэсгийн 2 дахь тоглолтонд  бӨАБНУ-ын хаалганд алсын цохилтоос гоол оруулж тэмцээний анхны гоолоо оруулж байлаа. Улмаар тэр тоглолтдоо торгуулийн цохилтоос нэг гоол оруулж баг нь 3 : 0-ээр ялалт байгуулсан. Шөвгийн наймд Ганатай хийсэн хүнд хэцүү тоглолтонд Форлан багаа ялагдаж байхад чөлөөт цохилтоос гоол оруулж Уругвайчуудын аминд орсон. Форланы гайхамшиг үүгээр дуусаагүй бөгөөд хагас шигшээд Недерландын хаалганд мөн л алсын цохилтоос гоол оруулж тооны харьцааг тэнцүүлсэн. Ийнхүү тэрээр 1990 оны ДАШТ-аас хойш анх удаа дэлхийн аваргад 3 удаа торгуулийн талбайн гаднаас гоол оруулсан тоглогч болсон. Алдарт Лотар Маттеус энэ амжилтыг үзүүлж байсан. Харамсалтай нь баг нь Нисдэг Голландчуудад ялагдаж хүрэл медалийн төлөө өрсөлдөхөөр болсон ч Форлан тэмцээнийг нэр төртэй дуусгасан.
Германы хаалганд энэ ДАШТ-ийг чимсэн гайхалтай гоол оруулж нийт 5 гоолтойгоор мэргэн буучдын жагсаалтын тэргүүн эгнээнд бичигдэж чадсан.
Гэвч бас л хүрэл төлөөх тулаанд ялалт байгуулж чадаагүй учраас Уругвай болон Форлан эцсийн эцэст ямар ч шагналгүй тэмцээнийг дуусгахад хүрэв.
Харин ФИФА-гаас тэмцээний шилдэг тоглогчын шагналыг түүнд гардуулсан н чухамдаа нүдээ олсон шийдвэр болсон гэдэгтэй олон хүн санал нэгдэх байх. Тэмцээний турш хамгийн шилдэг тоглолтыг үзүүлсэн тоглогч гар хоосон буцна гэдэг шударга бус шүү дээ.

Томаш Мюллер (Герман)

Өдгөө 20 настай энэ залуугийн өмнө маш сайхан ирээдүй байна. Олон улсын карьераа түүн шиг сайхан эхлүүлсэн тоглогч ер нь ховорхон байх. ДАШТ эхлэхийн өмнө Мюллер шигшээ багтаа дөнгөж гуравхан тоглолтонд оролцоод байсан. Байерн Мюнхентэй хамт улирлын бүх тоглолтонд оролцсон ч гэсэн ДАШТ-д тоглоно гэдэг шигшээдээ дөнгөж багтсан залуу тоглогч байтугай хашир суусан туршлагатай нэгнийг ч сандрахад хүргэдэг.
Гэвч Мюллер гайхалтай тоглолтоороо өөрийг нь дутуу үнэлж байсан хүмүүсийн эргэлзээг алга болгож чадсан юм. Австралийг 4 : 0-ээр бутниргэхэд Мюллер нэг гоол оруулж Франц Беккенбауэрээс хойш ДАШТ-д гоолдсон хамгийн залуу Герман тоглогч болж чадсан. Улмаар шөвгийн 16-д Английн хаалганд дубль хийж Пелегаас хойш ДАШТ-ий хасагдах шатанд гоолдсон хамгийн залуу тоглогч гэсэн бас нэг гуншинг өөртөө нэмлээ. Энэ тоглолтын дараа Английн хэвлэлүүдээр ”Aнгличууд Мюллердүүллээ” гэсэн гарчигтай мэдээллийг нийтэлж байлаа. Дашрамд дуулгахад Герман хэлэнд Мюллер гэдэг нь цэвэрлэх гэсэн утгатай аж. Мюллерийн гайхалтай форм цааш үргэлжилж Аргентиний хаалганд тэмцээний 4 дэх гоолоо оруулсан боловч торгуулийн улмаас хагас шигшээд тоглох боломжоо алдсан нь харамсалтай. Харин энэ алдаагаа тэр хүрэл медалийн төлөөх тоглолтонд засаж  5 дахь гоолоо оруулж мэргэн буучдын жагсаалтын тэргүүн байранд бичигдсэн. Үүгээр ч зогсохгүй шилдэг залуу тоглогчын шагналыг давхар хүртэж шагналын хурд дарагдан эх орондоо ирсэн юм.
Тэр зөвхөн нэрээрээ ч Герд Мюллертэй төстэй байгаад зогсохгүй бүтээсэн гайхамшгаараа түүнтэй эн зэрэгцэх цаг удахгүй ирэх бизээ.

Давид Вилья (Испани)

Вилья хэдийгээр шилдэг тоглолтыг үзүүлж багийнхаа мэргэн буучаар шалгарсан ч гэсэн үүнээс илүү өндөр амжилт үзүүлэх боломж байсан. Өөрөөр хэлбэл түүний оруулсан гоолын тоо таваар дуусахгүй байж болох байсан ч мань эр өөрөө олон сайхан боломжыг алдаж ДАШТ-ий алтан шаахайгаа Мюллерт алдчихсан. Гэхдээ энэ нь түүний хийсэн гавьяаг огтхон ч бүдрэрүүлж эс чадна. Испаничуудыг аваргын цом авахад гол үүргийг гүйцэтгэсэн тоглогч болж яах аргагүй Давид Вилья. Одоо тэр шигшээ багийнхаа бүх цаг үеийн мэргэн бууч болоход ердөө ганц гоол дутуу байна. Реалын домо Раул Гонзалез 102 тоглолтонд оролцож байж 44  гоол оруулсан бол Вилья ердөө 65 тоглолтонд л 43 гоол оруулчихсан байгаа. Мэдээж хэрэг түүний гоол, оролцсон тоглолт цаашаа нэмэгдэнэ. Нэг тоглолтонд оруулсан дундаж гоолынхоо тоогоор Вилья ДАШТ-ий мэргэн бууч Роналдогоос ч илү гэсэн судалгаа гарсан байдаг.

Весли Шнайдер (Голланд)

Шнайдер энэ жилийн ФИФА-гийн оны шилдгийн шагналыг авбал би лав гайхахгүй. Яагаад гэдэг нь мэдээж тодорхой. Тэр ганцхан улирлын дотор Интерийн түлхүүр тоглогч болж чадсанаар барахгүй гурван тэмцээнд түрүүлэх боломжыг нь бүрдүүлсэн. Үүнээс гадна тэр ДАШТ -дшилдэг нь байж өнгөрсөн улиралын формоо алдалгүй  багаа финалд шалгаруулсан. Уэйн Рүүни, Роналду гээд лигийн тоглолтонд ”будаа болгож” байсан шилдэг тоглогчид ДАШТ-д юу ч хийж чадалгүй гэрийн зүг буцаж байхад харин Шнайдер огт эсрэгээрээ тоглосон.
Тэмцээний эхний тоглолтоос л Шнайдер өөрт нь найдаж байсан Голландчуудын итгэлийг хөсөрдүүлээгүй бөгөөд хэсгийн эхний 2 тоглолтын шилдгээр шалгарсан.
Нийт тэмцээний турш Шнайдер 4 удаа man of the match буюу шилдэг тоглогчоор шалгарсан байгаа. Харамсалтай нь финалын тоглолтонд Голландчууудыг аз ивээгээгүй ч Шнайдерийн шилдэг байсныг хэн ч үгүйсгэхгүй байх.
Гэртээ эргэн ирснийхээ дараа Шнайдер найз бүсгүйтэйгээр гэрлэлтээ батлуулж энэ зуны бас нэгэн аз жаргалаа нэмсэн юм.

Асамоа Гьян (Гана)

Хар тивд зохиогдсон анхны ДАШТ-д энэ тивийн багуудыг өндөр амжилт үзүүлнэ гэж таамаглаж байсан боловч Гана л ганцаараа тивийнхээ нэрийг тахалж шөвгийн 16-д үлдсэн. Харин энэ багийн онцлох тамирчныг нэрлэ гэвэл мэдээж Гьян байх нь гарцаагүй.
Тэр хэсгийн эхний тоглолтуудад тоглолтын хувь заяаг шийдсэн 2 гоол торгуулий нцохилтоос оруулж мэргэн буучдын жагсаалтанд бичигдэж эхэлсэн. Улмаар шөвгийн 16-д АНУ-тэй хийсэн тоглолтонд жинхэнэ ёсоор өөрийгөө харуулж нэмэлт цагт багтаа ялалтын гоолыг авчирсан билээ. Ганачууд Камерун, Сенегалын амжилтыг давтаж ДАШТ-ий шөвгийн наймд үлдсэн боловч тэдний тэмцээн тун харамсалтай байдлаар өндөрлөсөн гэдгийг та бүхэн мэдэж байгаа.
Уругвай – Ганын тоглолт нэмэлт цагт шийдэгдэх болж  цаг бараг дуусаж байхад Луйс Суарез бөмбөгөнд гар хүрснээр торгуулийн цохилтыг Ганачууд авлаа. Энэ цохилтыг оруулаад л цаг дуусаж ялалт талбайн эздэд ирэх ёстой байсан атал Гьян шийдвэрлэх цохилтоо алдаж гартаа ороод байсан ялалтыг хийсгэсэн билээ. Уругвайчуудын хувьд гайхамшиг гэж нэрлэж болохоор үйл явдал цааш өрнөж торгуулийн цохилтоор тэд ялалт байгуулсан. Гэхдээ Гьяаныг нутагт нь ардын баатраар хүлээн авсан нь дамжиггүй.

Икер Касильяс (Испани)

Испаний шигшээ багийн түүхийн хуудсанд Икерийн нэр алтан үсгээр бичигдэн үлдлээ. Евро 2008 тэмцээний өмнө Раул зодог тайлсан учраас ахлагчын тууз Касильясд ирсэн. Харин Икер энэ туузыг нэр төртэйгээр эзэмшиж дэлхийн хамгийн нэр хүндтэй тэмцээнд багаа ахлан түрүүлж байна. Урьд нь мөнхийн азгүй гэгддэг байсан Испаний шигшээг одоо хэн ч ингэж нэрлэж зүрхлэхгүй.
Тэмцээний турш Икер 5 тоглолтонд хаалгаа цэвэр манаж, нэг удаа торгуулин цохилт хааж (Парагвайн эсрэг), тэмцээний алтан бээлий шагналыг хүртсэн. Мөн финалын тулаанд шилдэг тоглолтоо үзүүлж Голландчуудын олон аюултай довтолгоог зогсоосон гавьяа түүнд оногдоно.
Икер Касильяс гайхалтай !

Филип Лам (Герман)

Баллакын орыг Лам гайхалтай залгаж багийн ахлагчын үүргийг нэр төртэй биелүүлж чадлаа. Лам Германы шигшээ багийн түүхэн дэх хамгийн залуу ахлагч болон үлдсэн. Дан залуучуудаас бүрдсэн Германчуудыг ийм өндөр амжилт үзүүлнэ гэхэд эргэлзэх хүмүүс цөөнгүй байсан. Харин тэд тэмцээний гол фаворитууд болох Англи, Аргентинийг бутниргэж дөрвөн жилийн өмнөх амжилтаа давтаж чадсан нь Ламын найдвартай хамгаалалттай холбоотой.
Цаашдаа ч Лам багийн ахлагчаар үргэлжлүүлэн тоглох сураг байгаа.

Бастиан Швайнштайгер (Герман)

Лам Баллакын оронд багийн ахлагчаар гайхалтай тоглосон бол Бастиан Баллакын байрлалд шилдэг тоглолтыг үзүүлсэн. Төвийн хагас хамгаалтад тэр үнэхээр шилдэг нь байж довтолгоо хамгаалалтад жигд оролцож байсныг нь үнэлэх хэрэгтэй. Ялангуяа Аргентинтэй хийсэн тулаанд 2 ашигтай дамжуулалт өгснөөс гадна Мессиг барих үүргээ маш сайн биелүүлсэн. Хүрэл медалийн төлөөх тоглолтонд Ламын оронд Швайни багийн ахлагчаар тоглож ялалт байгуулсан. Энэ тэмцээний турш тэрээр 7 тоглолтонд 3 ашигтай дамжуулалт өгч Өзил, Кака, Кюит, Мюллер нарын хамт тэргүүн эгнээнд бичигдсэн.

Чави (Испани)

Испаничуудын үзүүлсэн амжилт болгоныг гол найруулагч Чавигаас ангид авч үзэх аргагүй. Энэ тэмцээнд тэр нэг ч минут амралгүй хэсгийн шатнаас эхлээд финал хүртлэх бүхий л тоглолтонд оролцсон. Евро 2008 тэмцээнд Чави багийнхаа гол хөдөлгүүр байсан бол энэ удаад ч хэвээр. тэрээр нийт 2 гоолын дамжуулалт өгч аваргын цом хүртэх замыг зассан.

К.Хонда (Япон)

Хонда энэ ДАШТ-д 9 дугаарыг зүүж тоглосон ч нилээд хойшоо татаж хамгаалалтад тусалж байсныг дурьдах хэрэгтэй. Дасгалжуулагчынх нь энэ санаа түүнийг олон гоол оруулахад саад болсон байж мэдэх юм.  Гэхдээ л тэр энэ тэмцээнд 2 гоол оруулаад амжсан. Ялангуяа Данийн хаалганд өөрийнхөө нэрийн хуудас болсон чөлөөт цохилтыг хийж гайхалтай гоолыг оруулсан юм. Хонда Дани, Камерунтэй хийсэн хэсгийн тоглолт болон шөвгийн 16-гийн Парагвайтай хийсэн тоглолтын шилдгээр тодорч нэр төртэйгээр тэмцээнийг өндөрлүүлж чадсан.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

10. К.Роналду (Португал)

Наниг бэртсэний дараа Португалчуудын ямар амжилт үзүүлэх нь шууд Роналдугийн хэрхэн тоглохоос шалтгаалах болсон. Мэргэжилтнүүд ч үүнтэй санал нэгдэж байлаа. Олигтой довтлогч байхгүйн дээр Роналдугаас өөр дэлхийн хэмжээний од энэ багт үлдээгүй учраас Европын Бразилчуудыг хол явна гэдэгт итгэх хүн тун цөөхөн байсан. Урьдчилсан шатанд үзүүлсэн амжилтыг нь бодоход ч тэр. Хамгаалалт тааруу Хойд Солонгосын хаалганд хамаг гоолоо оруулж орхиод Португалчуудын тэмцээн дууссан даа. Багаа ахлан оролцож байгаагийн хувьд ухаалаг тоглож гоолын боломжуудыг бүрдүүлэх ёстой байтал өөрийнхөө амжилтыг хөөж алсаас буудсаар байгаад таарсан болохоор Роныг шүүмжлэх нь зүйн хэрэг.
Реалд өнгөрсөн улиралд яаж тоглож байлаадаа.

9. Жонас Гутьеррез (Аргентин)

Марадонагийн л хийж байгаа ажил. Аваргуудын лигт багтайгаа хамт түрүүлсэн Занетти, Камбьяссог орхиод харин Ньюкэслтэй цуг доод лиг рүү унасан Гутьеррезийг бүрэлдэхүүндээ багтааж л байдаг. Өнөөх ”Хүн аалз” нь баруун жигүүрт багаа алсаар байгаад таарсан. Хэсгийн эхний тоглолтонд оролцоод л тараа таниулсан учраас Мара үүнээс хойш Отаменди хэмээх залуу тоглогчыг жигүүрт тоглуулах болсон. Хэрвээ Германтай хийсэн тоглолтонд Жонас гарсан бол гоолын зөрүү  ч 4-өөр  дуусахгүй байсан байхаа.

8. Николас Анелка (Франц)

Анелкагийн паян ихээ их.  Уг нь Францыг ДАШТ-д шалгаруулахд гол үүргийг гүйцэтгэж Хойд Ирландын хаалганд хожлын гоол оруулсан юм байгаамшд. Гэвч Өмнөд Африкийн ДАШТ түүний хувьд хар дарсан зүүд болон хувирсан.
Бүх л Францын фенүүдийн номер нэг дайсан болсон Раймон Доменекийг тэрээр ”Өөрийгөө хичээ, өлөгчний зулбасага минь” гэж хараагаад л ер нь зам нь шулуудчихсан гэхэд болно.
Мэдээж хэрэг Францын хөлбөмбөгийн холбоо түүнийг багийн бүрэлдэхүүнээс тэр дороо л хассан. Харин Анелка гал дээр тос нэмж  шигшээ багаасаа зодог тайлж байгаагаа зарлаж орхисон. Магадгүй Лоран Блантай тэр арга эвээ олоод байж магадгүй учраас шигшээ багтаа эргэн ирж ч магадгүй.
Нэгэн сонирхолтой баримт дурьдахад Анелка шигшээ багтаа 400 гаран минут ганц ч удаа эсрэг багийн хаалга руу цохилт хийгээгүй гэнэ. Довтлогч хүн шүү дээ.

7. Отто Рехагель (Грекийн дасгалжуулагч)

Үндэсний баатар үндэсний дайсан болох цаг ирдэг л юм байна. Хэрвээ Рехагель Евро 2004-ийн дараа зодог тайлчихсан бол тэгээд л насаараа Грекийн бахархал чигээрээ үлдэх байсансан. Гэтэл хөгшин Оттотой  2010 он хүртэл гэрээ байгуулснаараа Грекийн хөлбөмбөгийн холбоо том алдаа хийсэн юм. Оттогийн Евро 2004-т түрүүлсэн тактик бол ердөө л хамгаалалт, хамгаалалт, хамгаалалт. Дээрээс нь бага зэргийн аз тэднийг ивээсний хүчинд л өөрсдийнхөө түвшинд тоглож чадаагүй шилдэг багуудыг буулган авсаар түрүүлсэн. Мэдээж байнга ингэж аз ивээнэ ч гэж юу байхав. Орчин үеийн хөлбөмбөгт Рехагелийн ”хуучирсан” тактикаар хол явахгүй нь тодорхой байхад Грекчүүд түүнийг үлдээж л байдаг. Үүнийхээ горыг тэд хангалттай амсаж хэсгээсээ шалгарч чадалгүй гэрийн зүг буцлаа. Одоо түүний орыг Португалын Фернандо Сантос гэж мэргэжилтэн залгаад байна.

6. Фабио Каннаваро (Итали)

2006 оны Каннаваро, 2010 оны Каннаваро юугаараа ялгаатай вэ. Германд болсон дэлхийн аваргад багаа ахлан алдрын оргилд хөтөлсөн эрч хүчтэй, цог золбоотой, хүчирхэг ”багийн лидер” Каннаро тоглож байсан бол 2010 онд ямар ч урам зориггүй, ялах эрч хүчгүй, ”багийн алуур” Каннаваро тоглолоо. Түүний гаргасан дэндүү гэмээр алдаанаас бол Шинэ Зеланд, Словак, Парагвайтай хийсэн хэсгийн тоглолтуудаас Италичүүд бүрэн оноогоо авч чадаагүй. Дэлхийн аваргуудын хувьд гутамшигтай ДАШТ байлаа.

5. Фелипе Мело (Бразил)

Өнгөрсөн жилийн Сери А лигийн ”Алтан хогийн сав” шагналын эзэн Мело ДАШТ-д  энэ шагналын эзэн гэдгээ үнэхээр харуулж чадлаа. Самба бүжигчдийг тэмцээнээс мулталж Недерландыг дараагийн шатанд үлдээсэн гавьяаг Мелод ганцааранд нь өгөхөд буруутах зүйлгүй. Хэрвээ мань эр өөрийн хаалганд гоолдоогүй байсан бол юу ч болоо билээ. Бас хөөгдөөгүй бол тоглолтын хэмнэл арай өөрөөр ч өрнөх байсан юм билүү. Нэг ёсондоо Мело багаа утгаар нь ”алчихсан” гэхэд болно.

4. Нигери

Хар тивийн багуудаас Нигерийг л хол явах болов уу гэж дүгнэх хүмүүс олон байсан. Гэтэл ”Супер бүргэдүүд” жинхэн хэмх нүдүүлээд нутгийн зүг хамгийн түрүүнд хүлгийн жолоо залах нь тэр. Солонгостой 2 : 2-оор тэнцэж нэр төрийн  ганц оноо авсан нь их юм. Нутагтаа буцаж очсоны дараа Гүүдлак Жонатан гэх сүржин нэртэй ерөнхийлөгч нь шигшээ багаа 2 жил олон улсын тэмцээнд оролцохыг нь хориглож баахан шоудсан. Африкчууд гэж нээрээ сонин хүмүүс шүү. Мэдээж ФИФА-гийн шахалтаар Гүүдлак ерөнхийлөгч энэ хоригоо цуцалсан л даа.

3. Фернандо Торрес (Испани)

Торресын тааруухан тоглолтыг бэртэл гэмтэлтэй холбож үзэх нь зүйтэй. Испаничуудын гол найдвар болсон Эль Нино өнгөрсөн улиралын дундуур өвдөгний бэртэл авч үүнээсээ болоод Ливерпульд төдийлөн тус болж чадаагүй. Дээр нь ДАШТ-ий өмнө хагалгаанд орсон болохоор форм энэ тэр гэж ярих ч юмгүй байсан юм. Харин Торресийг ”эзгүйд” Вилья гоол оруулах үүргээ хангалттай сайн гүйцэтгэж байсан болохоор Испаничуудад тийм ч их хүндрэл учраагүй. Нэгэнт формгүй байгаа тоглогчыг гараанд гаргаад нэмэргүй гэдгийг Боске мэдэж байсан болохоор сүүлийн тоглолтуудад Торресийг гараанд тоглуулаагүй нь ч зөв болсон.

2. Марчело Липпи (Итали)

Дээр би Италийн хэсгээсээ мултарсан бурууг Канна руу чихчихсэн билүү. Тэгвэл түүнтэй энэ бурууг хуваалцах бас нэг хүнийг мартчихаж. Ер нь ч багийн амжилтыг дасгалжуулагчтай холбохгүй гээд яах билээ дээ. Мордохын хазгай гэгчээр ДАШТ-ий бүрэлдэхүүндээ форм сайтай байсан Кассано, Балотелли, Ж.Росси, Микколи гээд довтлогчдыг багтаагаагүй. Гол итгэл хүлээлгэсэн Жилардино, Яквинтай хоёр нь хэтэрхий удааны дээр өөрсдөө бөмбөг эзэмшээд багийнхандаа хоосон үүсгээд өгөх чадвартай биш. Түүний алдаа мэдээж ганцхан энүүгээр зогсохгүй л дээ. Эцэст нь Италичууд ДАШТ-ий түүхэн дэх хамгийн тааруухан амжилт болох хэсгийн хомоол хамсан дүнтэйгээр Өмнөд Африкийг орхисон билээ.

1. Рүүни (Англи)

МанЮ-гийн гоолын машин шигшээ багтаа гавьдаггүй хэвээр. 2006 онд юу ч мэдэхгүй ”хүүхэд” байсан,  одоо бол өөр гэж Англичууд Ваззаг дэвэргэж байсан ч бас л ялгаагүй. Тэмцээний турш ганц ч гоол оруулж чадалгүй,  олигтой цохилт ч хийлгүй байсаар байтал нэг л мэдэхэд гэртээ харих болчихсан байлаа. Яанаа яана Вазза минь.
Энэ ДАШТ Лампс, Жеррард, Жо Коул гээд шигшээ багийн зарим түлхүүр тоглогчдын хувьд сүүлчийн тэмцээн байсан байж мэдэх юм. Гэтэл тэдний халааг авч ирээдүйг Гурван арслангуудыг тэргүүлэн явах учиртай Рүүни бахь байдгаараа фенүүдийнхээ урмыг хугалсан хэвээр. Эсвэл түүнээс хэтэрхий их юм шаардах хэрэггүй байв уу ?

Хуваалцах/Тэмдэглэх

1-р хэсэг

Лоран Блан (Франц – Хорват 1998)

Хамгийн утга учиргүй, инээдтэй улаан хуудасны түүх. 1998 оны ДАШТ-ий хагас финалын Франц Хорватын тоглолт үргэлжилж байлаа. Чөлөөт цохилт гүйцэтгэх гэж байх үед Францын хамгаалагч Лоран Блан гараараа Славен Биличийн нүүрийг шүргээд өнгөрсний дараа Билич эгээтэй л амь тавих гэж байгаа аятай үсрэн унана. Үйл явдлыг хальт харсан шүүгч Бланд улаан хуудас өгч жүжигчин Биличийн зорилго биелэх нь тэр. Хэрвээ камерийн хяналтыг ашигладаг байсан бол шүүгч өөрийнхөө хийсэн үйлдлээс санаа зовох байсан биз. Гэхдээ л шударга үнэн ялж Францчууд  ялсан л даа.

Антонио Раттин (Аргентин – Англи 1966)

Марадонагийн бурхны гар, Зууны гоол, Фалклиндийн арлын дайнаас өмнө Англи – Аргентиний хооронд альхэдийнэ ”гал” ассан байсан. Будант Албионд зохиогдсон дэлхийн аваргын шөвгийн наймд энэ хоёр баг оноолт таарч 1 : 0-ээр талбайн эзэд ялсан. Жефф Херстийн оруулсан цорын ганц гоол нь отон тоглолтоос орсон гэж одоо ч Аргентинчууд маргадаг бөгөөд el robo del siglo  (Зууны хулгай) гэж нэрлэдэг аж. Гэхдээ энэ гол биш.  Аргентиний багийн ахлагч Антонио Раттинд өгсөн улаан хуудас л гол асуудал. Раттин өөрөө ”Би ямар ч алдаа гаргаагүй. Ердөө л шүүгчтэй ярилцахыг хүссэн. Гэтэл тэр намайг зүгээр л хөөчихсөн” гэжээ. Раттин талбайгаас гарахгүй нилээд удаан маргалдсаны эцэст туслах шүүгчийн хамт цэнгэлдэхийг орхиж явсан. Аргентиний хэвлэлд бичихдээ “шүүгчид ( Рудольс Крэйтлэйн) Раттиний харж байгаа харц нь таалагдаагүй учраас хөөсөн” гэсэн бол Английн хэвлэлээр “Раттин шүүгчийг хэл амаар доромжилсон учраас хөөгдсөн” гэжээ. Аль нь үнэн болох нь тодорхойгүй ч Герман шүүгч Испани хэл мэддэггүй байсан нь хожим тодорхой болсон гэдэг.

Франк Райкаард&Руди Фёллер (Недерланд – Баруун Герман 1990)

Өдгөө нас тогтож намба сууж, шилдэг дасгалжуугч болсон Райкаард болон Фёллер нар залуудаа бас л бужигнуулж байсныг та энэ бичлэгээс харах болно.
Түүхэн дэх хамгийн уйтгартай ДАШТ гэгддэг 1990 оны тэмцээнийг эдгээр тоглогчын маргаан нилээдгүй сонирхолтой болгосон гэдэг. Шөвгийн 16-д Недерланд – Германы багууд оноолт таарсан бөгөөд хоёр жилийн өмнө Евро 88 тэмцээнд Голландчууд Германыг мултлан түрүүлж байсан болохоор бага зэргийн ”өш хонзон” байсан л байх.
22 дахь минутад Райкаард, Фёллер тус бүр шар 1 хуудастай тоглолтыг үргэлжлүүлж байлаа. Чөлөөт цохилтын дараа эдгээр тоглогчид хаалганы хажууд дахин шөргөөцөлдсөн бөгөөд шүүгч хоёуланд нь шар хуудас өргөж талбайгаас хөөжээ.
Талбайгаас гарахын өмнө Райкаард Фёллерийн буржгар үс рүү нулимаж орхиод хэнэг ч үгүй гүйн одохыг та харах болно. Llama буюу Райкаардын Лам гөрөөс гэсэн хоч эндээс эхтэй гэдэг.

Зинедин Зидан (Франц – Итали 2006)

Энэ бол домогт тоглогчын дуулиант төгсгөл !
Хэсгийн шатнаас арай ядан шалгарсан Францын багийг хөл дээр нь босгож финал хүртэл чирсэн ачтан бол Зизу.  Гэвч тэр  өөрийнхөө карьерийг арай ч ингэж дуусна гэж төсөөлөөгүй байх. Бидний мэдэх Зидан бол төлөв даруу, ухаалаг, тэвчээртэй нэгэн. Гэтэл түүнийг олон сая үзэгчдийн өмнө ийм үйлдэл хийхэд хүргэсэн гэхээр Матерацци түүний нилээн эмзэг сэдвийг нь хөндсөн бололтой. Зизу хожим өгсөн ярилцлагадаа ”Би түүний юу гэж хэлснийг олонд дэлгэмээргүй байна. Яагаад гэвэл олон хүүхэд залуус энийг сонсоно шүү дээ” гэсэн бол Матерацци бүр үүнийгээ ид бах болгож ”Би Зизуд ингэж хэлсэн” гэх утгатай ном хүртэл гаргаад амжсан. Мэдээж Матераццигийн нэр хүндийг Зизутэй харьцуулах нь утгагүй л дээ. Матриксийн бохир тоглолттой хүний хувьд ч тиймхэн эр гэдгийг хүн болгон мэднэ Хөлбөмбөгийн
нэгэн домгийн карьерийг ингэж төгсгөсөндөө мань эр өөрөөрөө бахархдаг ч байхыг үгүйсгэх аргагүй.
Гэхдээ яахавдээ нэгэнт өнгөрсөн бол өнгөрсөн.

Эцэст нь хэлэхэд хөлбөмбөгийн ертөнцөд олон гайхалтай он жилийг үдэж, уран гоёмсог тоглолтоороо үзэгчдийг байлдан дагуулж байсан  учраас Зизуг хэн ч шүүмжилж, шүүн хэлэлцэх эрхгүй. Эрик Кантона хүртэл ”Зидан Францын ард түмэнд аз жаргалыг бэлэглэсэн учраас түүнийг шүүх эрх байхгүй” гэсэн удаатай. Зизу бол амьд Домог билээ !

Марио Дэвид (Итали – Чили 1962)

BBC телевизийн тодорхойлсноор ”түүхэн дэх хамгийн гутамшигтай, бохир, хөлбөмбөгийн бүх хар талыг харуулсан” тоглолт.
“Сантьяогийн тулаан” гэж нэрлэгдсэн энэ тоглолтоос Италийн 2 тоглогч хөөгдөж 2 : 0-ийн харьцаатай Чиличүүд ялалт байгуулсан. Английн шүүгч Кен Астоны хэтэрхий нэг талыг барьсан шүүлт сүүлдээ замбараагаа алдаж тоглогчид маргалдах тоолонд Италичуудад алдаа өгч байв.
8 дахь минутад Италийн Жеоржео Ферриниг тэрээр талбайгаас хөөсөн бөгөөд гэвч Феррини хэрүүл хийгээд явж өгөөгүй учраас цагдаа нар талбайд орж ирж байж түүнийг авч гарсан. Улмаар  нэгдүгээр үеийн төгсгөлд Чилийн Леонел Санчез Италийн Марио Дэвидийг булангийн тугны орчим цохиж унагаасан ч ямар ч шийтгэл хүлээсэнгүй. Үүнд шаралхсан Марио Дэвид хэдэн минутын дараа Кантона ч атаархмаар Кун-фу үсрэлтийг хийж Санчезийг ”КО”-д оруулсан. Санаатай хийсэн үйлдлээ мэдэж байсан учраас Дэвид  ч тэгээд нэг их маргалдалгүй талбайг орхисон. 9 хүнтэй үлдсэн. Үүний дараа тоглолтын хэмнэл улам бүр ширүүсэж өнөөх Санчез  италийн Умберто Маскиогийн хамрыг хугалсан боловч шийтгэлгүй өнгөрсөн байдаг.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

10. Дерри Сити  (Ирланд 1988/1989)
Ирландын премьер лиг, Ирландын цом, Ирландын лигийн цом

Ирландын лигийн нэр хүнд, чансааг бусад Их Британий эзэмшилд байдаг улсуудын лигтэй харьцуулах аргагүй ч энэ удаагийн тохиолдлыг онцлон дурьдах нь зүйтэй. Ирландын лигт хүчээ сорьдог цорын ганц Хойд Ирланды энэ баг 1987 онд дээд лигт дэвшиж ”томчуул”-тай өрсөлдөх болсон. Гэтэл хоёрхон жилийн дараа буюу 1989 онд лиг, цомд давхар магнайлж требль хийж чадсан нь гайхалтай. Хойд Ирландчуудын бахархал болсон энэ баг хэдийгээр дэлхийн түвшинд сайн танигдаагүй ч эх орондоо үндэсний бахархал болон хүндлэгддэг. Дээрхи треблийнхээ ачаар Дерричүүд Европын цомын урьдчилсан шатанд өрсөлдөх эрх авч байлаа.

9. Аль Ахли (Египет 2005/2006)
Египетийн лиг, Египетийн цом , Африкийн аваргуудын лиг

Лигийн түрүү бол Аль Ахличуудад тийм ч сонин зүйл биш. Энэ жил  гэхэд тэд 6 дахь жилдээ дараалан улсынхаа аварга болоод байна.  Мөн цомын тэмцээнд ч тэднийг ”барах” баг Египетэд бараг байхгүй гэхэд болно. Тиймээс Африкийн аваргуудын лигийн түрүү л тэднийг хамгийн их баярлуулсан байх. Финалын тоглолтонд Африкийн Улаан чөтгөрүүд Тунисийн Сфаксен багийг ялж цомын эзэн болсон байна.

8. IFK Гётеборг (Швед 1981/1982)
Шведийн лиг , Шведийн цом, УЕФА-гийн цом

Бидний сайн мэдэх Свен Горан Эрикссоны дөнгөж гарч ирж байсан үе. Залуухан ялалт амжилтаар цангасан дасгалжуулагчийн ачаар Гётеборг түүхэн дэх хамгийн оргил амжилтаа үзүүлж чадсан. Шведийн Аллсвенскан лигт түрүүлэхийн тулд түүний баг плэй -оффын 6 тоглолт хийж байж цомын эзэн болж байв. Харин УЕФА-гийн цомын финалд Шведийн баг Германы Гамбургтэй таарч цуврал тоглолтоор ялалт байгуулсан. Эхний тоглолтонд тэд 1 : 0-ээр ялж Гамбургт болсон хариу тоглолтонд 3 : 0-ээр бутниргэжээ.

7. ЦСКА Москва  (ОХУ 2004/2005)
Оросын премьер лиг, оросын цом, УЕФА-гийн цом

Армийн баг энэ жилийн аваргуудын лигт шөвгийн наймд шалгарсан. Гэхдээ тэдний оргил амжилт одоогоос 5 жилийн өмнө тохиосон юм. Өдгөө Байернд тоглож байгаа Ивица Олич, Вагнер Лав, Юрий Жирков гээд үнэхээр хүчтэй бүрэлдэхүүнд тэр үед цугласан байв. Ялангуяа арын шугамыг дааж байсан Игнашевич, ах дүү Березуцкий нарын хослол тэр улиралын шилдэг багт багтсан юм.  Ийм сайн хамгаалалтын ард Акинфеев зогсож байсан болохоор арга ч үгүй биз. Дотоодын 2 цомоос гадна УЕФА-гийн цомын финалд Португалын Спортингийг Лисбонд нь буулган авч байлаа.

6. Порту (Португал 2002/2003)
Португалын лиг , Португалын цом , УЕФА-гийн цом

Жозе Моуриньогийн Португ ирэх жилийн аваргуудын лигт цахиур хагална гэдгээ энэ жил ”сануулсан”. Лигтээ Бенфикагаас 11 онооны зөрүүтэй тасарч, дотоодын цомдоо Лэйриаг ядах юмгүй буулган авсан юм. Харин сүүлийн буюу Европын цом хүртэхэд л бага зэрэг ”хүндрэл” учирсан. Селтиктэй хийсэн финалын тоглолтонд хоёр үндсэн цаг бие биенээ ялж чадаагүй учраас цаг сунгасан. Энэ эгзэгтэй мөчид Дерлей 115 дахь минутад гоолдож багийнхаа 3 дахь цомыг авчирчээ.
Дараа жил нь португалын цомд л түрүүлж чадаагүй болохоос энэ амжилтаа хэд дахин ахиулж аваргуудын лиг, дотоодын лигтээ түрүүлсэн. Лигтээ түрүүлэхдээ талбайдаа нэг ч ялагдаагүй гэдэг.

үргэлжлэл бий …

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Хаалгач : Клаудио Таффарел (Бразил)

Би түүнтэй Галатасарайд нилээд олон улирал хамт тоглож байсны хувь шилдэг хаалгач  гэж эргэлзээгүй хэлнэ. Таффарелийг ард зогсож байсан цагт үргэлж аюулгүй санагддаг юм. Бас Бразил учраас гайхалтай техниктэй, талбайг маш сайн харж багийнхнаа сайн зохион байгуулж чаддаг хаалгач байлаа.

Баруун ар : Жоржиньо  (Бразил)

1994 оны ДАШТ-ий финалд тэр Италийн эсрэг үнэхээр гайхалтай хамгаалалтыг үзүүлсэн. Зөвхөн хамгаалалт ч гэлтгүй довтолгоонд ч идэвхтэй оролцож гайхалтай гоол оруулж чаддаг жинхэнэ Бразил стилийн хамгаалагч. Түүний жигүүрээр нэвтэрнэ гэдэг ч хэцүүдээ.

Төвийн хамгаалалт

Франко Бареси  (Итали)

Энэ залуу чинь дэлхийн хөлбөмбөгийн нэгэн түүх шүү дээ. Италин болон Миланы тоглолт зөвхөн түүн дээр тулгуурлаж явагддаг байсан гэхэд хилсдэхгүй. 1989  оны Еврпопын цомын финалд Милан Штеуаг бутниргэхэд Франког хэн гэдгийг би анх мэдсэн юм.
Бареси багийнхнаа ар талаас найдвартай дэмжиж гайхалтай дамжуулалтаар хангадаг байлаа.

Фернандо Иерро  (Испани)

Фернандо бид 2 Реал Мадридад нэг хэсэг тоглож байсан. Түүнд шилдэг хөлбөмбөгчид байх ёстой бүх зүйл бүрдсэн байсан юм. Аль ч хөлөөрөө яг таг дамжуулалт өгч чаддаг, агаарт хэнд ч дийлдэхгүй, ямар ч байрлалаас цөм цохиж чаддаг гээд л.  Хамгаалагч хүн гэхэд Иеррогийн оруулсан гоолын тоо ямар ч довтлогчийг улайлгахаар шүү.

Зүүн ар

Паоло Малдини (Итали)

Италийн төмөр шиг хамгаалалтын бас нэгэн алдартай төлөөлөл. Талбай дээр Малдини үргэлж л лидер шиг байж, довтолгоонд орж багтаа хэрэгтэй гоолуудыг авчирч чаддаг байлаа. Яар аргагүй орчин үеийн хамгаалалтын үлгэр жишээ болсон тоглогч.

Баруун хагас : Луйш Фигү (Португал)

Фигүг анх Барсад ирдэг жил би Каталоны багт тоглож байсан тул нэг улирал түүнтэй мөр цэрэгцэн тоглох завшаан олдсон юм. Фигү бөмбөгөөр өөрийнхөө хүссэн бүхнээ хийж чаддагаас гадна , бас гайхалтай зан чанартай хүн. Хөлбөмбөгт үзэгчдийн хүсэн хүлээдэг тэр хууралт, дамжуулалт, цохилт гоол гээд бүгдийг нь Фигү хийж чаддаг байж билээ.

ДМ : Пеп Гуардиола (Испани)

Пеп ямар ч багийн хагас хамгаалалтыг хөл дээр нь тогтоож чадахаар тогтвортой сайн тоглолтыг үзүүлдэг байсан. Хамгаалалчдийн яг урд тоглож бөмбөг тасалж, айлын довтлогчдыг ажилгүй болгодог байлаа. Бөмбөгний төлөө маш сайн тэмцдэг, ихэнхидээ ялдаг түүн шиг тоглогч ховор шүү.

Довтолгооны хагас : Марадона (Аргентин)
Энэ хүнийг тодорхойлох ганц л үг байна ”сод”. Мара бөмбөгөөр хөлбөмбөг тоглох биш уран бүтээл туурвиж чаддаг байсан юм. Миний харж байсан тоглогчдоос хамгийн гайхалтай яах аргагүй Диего. Анх түүнийг 21 настайдаа харж байлаа, тэр үед үнэхээр шоконд орсон шүү.

Зүүн хагас : Зинедин Зидан (Франц)

Зизутай нэг баг мөр зэрэгцэн тоглож байгаагүй дээ би их харамсдаг. Би түүний эсрэг хэд хэдэн тоглож байсан л даа. Гэхдээ энэ хангалтгүй. Түүнтэй хамт тоглож байхдаа багийнхан нь зүгээр л гайхширсаар байгаад л таардаг тухай нэг тоглогч надад ярж байсан юм. Бөмбөгийг Зизу үнэхээр инээлгэж чаддаг шүү.

Довтлогч : Марко ван Бастен (Голланд)

Евро 88 тэмцээнд ЗХУ-ын хаалганд гуядаж оруулсан гоолыг нь санаж байн уу. Иймэрхүү хүнд нөхцлөөс гоол оруулах чадвар түүнд байдаг нь гайхалтай. Айлын 16 дотор орсон л Марко чөтгөр шиг хурдан хөдөлж нэг л мэдэхэд бөмбөг өрсөлдөгчийнх нь хаалганд орсон байх нь энгийн үзэгдэл. Яах аргагүй хамгаалагчдийн хар дарсан зүүд шүү.

Довтлогч : Рууд Гуллит (Голланд)

Ахиад Голланд довтлогч сонгосонд зарим хүмүүс гайхаж байгаа байх л даа. Гэхдээ Гуллт бол домог.
Ван Бастенаас ч илүү хүчирхэг тоглогч гэхэд болно. Энэ хоёр тоглогчийг хамт багтаа тогллуулахыг хүсэхгүй дасгалжуулагч гэж байхгүй байх. Гуллитаас бөмбөгийг салгана гэдэг хөлбөмбөг хийх боломжгүй зүйлсүүдийн нэг дээ.

Дасгалжуулагч : Иохан Кройф (Голланд)

Хөлбөмбөгийн түүхэн дэх хамгийн бүтээлч , хөдөлмөрч дасгалжуулагч бол Кройф. Би  Барсад байхдаа түүнээс маш их зүйлсийг сурч мэдсэн. Тэр үргэлж л шинэ зүйлсийг туршиж, янз бүрийн тактикийг өөрчилж өрсөлдөгчийнхөө толгойг эргүүлж чаддаг байсан юм.

Сэлгээ : Петер Шмэйхел (Дани)

Таффарелигээс илүү ур чадвартай, авьяастай хаалгач. Гэхдэ хамт тоглож байсны хувьд би Таффарелиг сонгосон юм.Петер үнэхээр хүчирхэг сайн хаалгач учраас түүнийг багтаа авах нь нэр төрийн хэрэг.

Георг Попеску (Румын)

Румын бас миний хамаатан болохоор нь багтаа авсан гэж бүү бодоорой. Түүний тоглолтыг харах юм бол чиний бодол өөрчлөгдөх нь гарцаагүй.

Фернандо Редондо (Испани)

Яах аргагүй багийн метроном  . Харамсалтай нь түүний сайхан карьерт бэртэл гэмтэл их гай тарьсан даа.

Ромарио  (Бразил)

Гайхалтай авьяастай ч түүнийгээ чуха тэмцээнүүдэд харуулж чадаагүй гэж боддог. Гэхдээ түүний хийж чадсан зүйлсүүд нь ч олон бий.

Райнг Гиггз (Уэльс)

Британи тоглогчид шиг тийм нэг хэвийн биш, их чөлөөтэй сэтгэдэг тоглогч. Хүчтэй зоригтойгоос гадна тоглолтын явцанд маш хурдан сэтгэж чаддаг.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Өмнө нь бид ДАШТ-д оролцож байгаагүй 10 шилдэг хөлбөмбөгч, энэ жилийн тэмцээнийг өнжиж магадгүй 10 шилдэг хөлбөмбөгчдийг танилцуулж байсан билээ. Харин энэ удаа бэртлийн улмаас хүн төрөлхтний их баяр наадмыг өнжсөн 10 шилдэг тоглогчыг танилцуулж байна. Хэлж ирдэггүй хийсч ирдэг бэртэл гэмтэл гэдэг бол тамирчин хүний хамгийн том дайсан билээ. Тэр тусмаа амьдралд ганц олдох дэлхийн аваргад оролцох боломжоо бэртлээс болж алдана гэдэг дэндүү харамсалтай.

10. Бекхэм (2010)

Уг нь энэ жилийн дэлхийн аварга алдарт Бекхэмийн үдэлтийн тэмцээн болох ёстой байв. Ядаж байхад английн шигшээд хамгийн олон тоглолтонд оролцсон тоглогч болоход 10 хэдхэн тоглолт дутуу байсных ч хэлэх үү, Бексийн бэртэл Англичуудад үнэхээр том цохилт болсон. Ер нь Бекхэмийг дэлхийн аваргын одгүй тоглогч гэхэд болно. Анх 1998 онд оролцохдоо Диего Симонег өшиглөжн талбайгаас хөөгдөж тэмцээнийг өндөрлүүлж байсан бол 2002 онд бага зэргийн бэртэлтэйгээр тэмцээнд оролцож байлаа.

Дөрвөн жилийн өмнөх өшөөгөө 2002 онд Бекс авч Аргентинийг мулталсан ч шөвгийн наймд өдгөө нэг багт хамт зүтгэж байгаа Роналдиньод ”дөнгүүлж” гэртээ харих хэрэгтэй болсон билээ. 2006 онд Португалд торгуулийн цохилтоор ялагдахад Дэвид бэртэл аван  сэлгээнд суугаад уйлж байсан нь одоо ч таны нүдэнд харагдаж байгаа байх.

Харамсалтай Өмнөд Африкт Бекхэм багтаа туслах хувьгүй байжээ. Сери А лигийн Киьевотой хийсэн тоглолтын үеэр ахиллисийн шөрмөсөө бэртээж улирал дуустал талбайд гарч чадахгүй болсон. Одоо 34 настай түүнийг дөрвөн жилийн дараа шигшээд дуудна гэдэг бараг боломжгүй учир алдарт эрийн шигшээ багийн карьер ингээд өндөрлөж байна. Аз болж Фабио Капелло Бексийн ДАШТ-д оролцох ямар их хүсэл тэмүүлэлтэй байсныг ойлгож туслах дасгалжууагчаар авч явах болсон нь мань эрийн сэтгэлийг бага ч гэсэн зассан бизээ.

9. Сантьяго Канизарес (2002)

Канизаресийн ДАШТ-ийг өнжсөн шалтгаан нь хөгийн гэж хэлж болохоор. 2002 оны ДАШТ эхлэхээс хэдхэн хоногийн өмнө шигшээ багийнхаа бэлтгэлийн баазад амарч байхдаа Канизарес үнэртэй усны сав хөлөн дээрээ унагааж хуруугаа бэртээснээр хоёрдугаар хаалгач Икер Касильясд боломж олдсон гэдэг.

Залуухан  Икер Сантьягогийн оронд маш гайхалтай тоглолтыг үзүүлсэн бөгөөд шөвгийн 16-д Ирландын эсрэг 2 торгуулийн цохилт хааж багаа дараагийн шатанд үлдээж байлаа. Харамсалтай нь шөвгийн наймд Испани зохион байгуулагч Солонгост ялагдаж торгуулийн цохилтоор ялагдаж тэмцээнийг орхижээ.

8. Эмерсон (2002)

ДАШТ эхлэхийн өмнө Луйс Фелипе Сколари ахлагчийн туузыг Кафугаас авч Эмерсонд шилжүүлсэн. Учир нь урьдчилсан шатны Парагвайтай хийсэн Кафу хөөгдсөн учраас томоохон шүүмжлэлд өртөөд байсан юм. Гэвч Эмерсон ДАШТ эхлэхийн өмнө мөрөө гэмтээж тэмцээнийг өнжихөөс өөр аргагүй болсон юм. Хэрвээ Эмерсон бэртээгүй байсан бол Кафугийн оронд алтан цомыг өргөх байлаа.

7. Кенни Дэлглиш (1986)

Ливерпулийн домогт хөлбөмбөгч тэр жил (1986) Улаануудтай хамт дубль хийж улсынхаа хамгийн шилдэг тоглогчоор нэрлэгдэж байлаа. Гэвч ойлгомжгүй шалтгааны улмаас ДАШТ-д оролцож чадаагүй гэдэг. Зарим хүмүүс түүнийг шигшээн менежер Сер Алекс Фергусонтой таарамжгүй харьцаатай байснаас тэмцээнийг өнжсөн гэдэг бол зарим нь бэртлийн улмаас оролцоогүй гэдэг.

Гэхдээ үнэнд илүү ойртох таамаглал бол Сер Алекс Кеннигийн дотны найз Алан Хансенийг бүрэн формтой байхад нь бүрэлдэхүүндээ багтаагаагүй нь мань эрийн дургүйг хүргэж тэмцээнийг өнжихөд хүргэсэн ажээ. Шотландчууд Мексикт очоод ганц ч ялалт авч чадалгүй 1 оноотой гэртээ харьж байлаа. Магадгүй Кенни байсан бол дараагийн шатанд үлдэх байсныг үгүйсгэх аргагүй.

6. Рене Блиард (1958)

1958 оны Шведэд зохион байгуулагдсан ДАШТ-д Францын довтлогч Жаст Фонтайн ”цоорч” 6 тоглолтонд 13 гоол оруулж мэргэн бууч болж байлаа. Хамгийн сонирхолтой нь Фонтайн ДАШТ эхлэхийн өмнө нэг багт хамт зүтгэдэг шигшээ багийн анд Рене Блиардыг бэртээж тэмцээнд оролцуулахгүй ”болгосон” байдаг. Рене тухайн үед Францын довтолгооны 1-р сонголт байсан болохоор ч тэр үү Фонтайныг санаатай ийм үйлдэл хийсэн байж магадгүй гэж хардах хүмүүс ч гарч байсан юм. Гэхдээ түүх түүх хэвээрээ л үлддэг хойно.

5. Марко Ван Бастен (1994)

1993 оны аваргуудын лигийн финал бол энэ алдарт эрийн карьерийн сүүлчийн шигшээ тоглолт байлаа. Улиралын дундуур авсан шагайны бэртэл нь түүнийг хоёр жил гаран зовоосон бөгөөд эргэн ирэх гэсэн оролдого болгон нь талаар өнгөрсөн юм. 1994  оны 3 сард Ван Бастен сүүлчийн удаа хагалгаанд орсныхоо дараа ”Би ямар нэгэн өвдөлтгүйгээр дахиж хөлбөмбөг тоглож чадахгүй гэдгээ мэдэж байна. Гэхдээ миний эргэн ирэх мөч ойртож байгаа гэдэгт итгэлтэй байна” хэмээн ярьж байлаа. Харамсалтай нь үлдсэн хугацаанд нисдэг Голланд бүрэн формондоо орж чадаагүй учраас Иохан Кройфын багийн бүрэлдэхүүнд багтаж чадаагүй юм. Тэрхүү ДАШТ-д Голландууд шөвгийн найм хүртэл яваад түрүүлэх заяатай Бразилд 3 : 2-оор ялагджээ.

4.  Роберто Беттега (1982)

Италичууд 1982 оны ДАШТ-д хамгийн хүчирхэг довтлогчоо бэртлээс болж алдсан ч гэсэн түрүүлж чадсан нь гайхалтай. Ювентустай хамт ”баллаж” байсан Беттега  тэмцээн эхлэхээс хэдхэн сарын өмнө өвдөгөө бэртээж итали орныг уйтгар гунигт автуулж байлаа. Тухайн үед Италийд удирдаж байсан дасгажуулагч Энзо Беорзот гол довтлогчоо алдсан хэрнээ Ромагийн мэргэн бууч Роберто Пруззог бүрэлдэхүүндээ багтаалгүй  шүүмжлэлд өртөж байв. Хэсгийн шатны 3 тоглолтонд Италийн довтолгоо үнэндээ авах юмгүй байсан бөгөөд гурав тэнцэж арай гэж гоолын зөрүүгээр дараагийн шатанд шалгарч байсан гэдэг. Гэтэл 2-р шатнаас өнөөх хэрүүлийн алим болоод байсан Паоло Россигийн од нь гийж аймшигтай хүчтэй  Бразилийн хаалганд хет-трик хийснээр барахгүй хагас шигшээ, финалын тоглолтонд хүртэл гоолдож багаа аварга болгосон түүхтэй.

3. Альфредо ди Стефано (1962)

ДАШТ-д оролцож үзээгүй хамгийн агуу хөлбөмбөгч. Магадгүй гурван ч удаа эх орноо сольж, өөр улсын төлөө хүчин зүтгэж байсан болохоор бурхан түүнийг ийнхүү шийтгэсэн ч байж мэдэх юм. 1962 онд де Стефано Испаний шигшээтэй хамт ДАШТ-д оролцох боломжтой байсан ч бэлтгэлийн үеэр булчингаа бэртээж дэлхийн аваргыг үзэгчдийн суудлаас үзэхээс өөр аргагүй болсон гэдэг. Өмнө нь гурван ч удаа (1950, 54, 58)  ДАШТ-д оролцох боломж түүнд байсан ч янз бүрийн шалтгаанаар оролцож чадаагүй гэхээр үнэхээр бурхны шийтгэл юм билүү.

2. Ромарио (1998)

Бразилчууд 1998 оны ДАШТ-д Ро-Ро-гийн довтолгоонд маш их итгэл найдвар тавьж байлаа. ДАШТ эхлэхээс жилийн өмнө 1997 оны Тив хоорондын цомын тэмцээний финалд Ро-Ро хоёулаа хет-трик хийж 6 : 0-ээр Австралийг ялж байсан юм.  Ид ирэн дээрээ байсан Роналдо, дадлага туршлагатай Ромариотой нийлээд гайхалтай довтолгооны хослол болох байсан нь ойлгомжтой. Харамсалтай нь Ромарио тэмцээний өмнөх эмнэлэгийн үзлэгээр булчингийн бэртэлтэй нь илэрсэн тул Бразилчууд Ро-Рогийн хослолыг харах боломжгүй болсон юм. Дөрвөн жилийн дараа 2002 онд Ро-Ро хосолж болох байсан ч Сколари Ромариог бүрэлдэхүүндээ багтаагаагүй ажээ.

1. Даниел Пасарелла (1986)

Алтан цомыг өргөж үзсэн анхны Аргентин тоглогч. 1978 онд цагаан-цэнхэрүүд түрүүлэхэд Пасарелла багийн ахлагчаар оролцон түрүүлж байсан юм. 1986 оны ДАШТ-ий урьдчилсан шатанд Пасарелла Перутай хийсэн хариуцлагатай тоглолтонд хожлын гоолын дамжуулалт өгсөн ч өөрөө оролцож чадаагүй юм. Тэмцээний өмнө Даниел үл мэдэгдэх өвчин тусч маш хурдан эцэж турсан тул түүний оронд Жосе Луйс Браун төвийн хамгаалалтанд тоглосон юм. Пасарелла ДАШТ-ий бүрэлдэхүүнээс хасагдаагүй ч тэмцээний турш нэг ч тоглолтонд оролцож чадаагүй. Түүний хувьд 1978, 86 онд Аргентинийг түрүүлэхэд бүрэлдэхүүнд багтсан цорын ганц тоглогч болон үлджээ.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Пепе (Португал)

Өнгөрсөн 12 сард Валенситэй хийсэн тоглолтонд баруун өвдөгнийхаа зөөлөн эдээ бэртээж улирал дуустал тоглож чадахгүй болсон. Өнгөрсөн жил байсан бол ч яахав эргэж ирээд дараагийн улиралдаа бэлдэх байсан. Харин энэ жил дөрвөн жилд ганц болдог Дэлхийн аваргатай учраас ”хөөрхий” Пепе хэцүүхэн байдалд ороод байна. Ямар сайндаа ”Би бүрмөсөн сүйрлээ” гэж мэдэгдэж байхав. Өдгөө 27 настай түүнийг дөрвөн жилийн дараа ДАШТ-д авч явах ч юм билүү, хэн мэдэх билээ дээ. Тийм ч учрааас амьдралд ганц олдох энэ боломжыг алдахад түүнд үнэхээр харамсалтай байгаа нь ойлгомжтой. Дээрээс нь Португалын шигшээд ч түүний орон зай дутагдах болно. Хагасуудаараа ”чирүүлдэг” Португалын шигшээд яг одоо найдвартай лидерийн шинжтэй хамгаалагч алга. Харьж яваа Мигель, Дуда, Ферэйрагийн хэн нь ч одоогоор өндөр түвшний тоглолт үзүүлэхгүй байгаа. Тиймээс Карлош Куйрошт хийх зүйл их байна даа байна.

Раул (Испани)

Ууг нь Раулыг өнгөрсөн Европын аваргаар л Луйс Арагонес дуудчихсан бол мань эр санаа амар зодог тайлах байсан юм. Гэтэл Испаний шигшээ багийн бүх цаг үеийн мэргэн бууч маань одоо олон улсын хэмжээнд ганц ч цомгүй их спортоо орхих дээрээ тулаад байна. Дель Боске Арагонесийг бодвол юманд уян хатан ханддаг болохоор түүнд сүүлийн боломжыг олгож ч мэдэш. Торрес, Вилья байхад гараанд гарна ч гэж юу байхав. Гэхдээ Испаний төлөө хийсэн бүхнийг нь үнэлж Өмнөд Африк авч явах бүрэлдэхүүндээ Раулыг багтаавал Боскег нэг их шүүмжлээд байх хүн гарахгүй л болов уу. Испаничууд ДАШТ-д түрүүлэх хамгийн боломжтой багаар нэрлэгдэж байгааг ч хэлэх үү.

Себастьян Фрэй (Франц)

Раймон Доменегийн хамгийн гол алдаа бол Фрэйг үнэлдэггүй явдал. Мань эр Италийн Сери А лигийн тоглолт үздэггүй юм уу, аль эсвэл түүнтэй өшөөтэй юм уу бүү мэд. Калчио лигт Фрэй Фиорентинагийн хаалгыг сүүлийн 4 жил нэр төртэй манасаар байгаа.
Гэвч Домене зөрүүд зандаа хөтлөгдөн Уго Льорисийг түүнээс илүүд үзэж авьяаслаг хаалгачыг ”гомдоож” орхисон. Он гарахаас өмнө Фрэй шигшээ багаасаа зодог тайлж байгаагаа зарласан байгаа. Тьерри Анригийн ”гарны” ачаар ДАШТ-д шалгарсан Азарган тахианууд ДАШТ-д төдийлөн амжилттай өрсөлдөхгүй л болов уу. Яагаад гэдгийг зөвхөн зөвхөн Испаний шигшээд 2 : 0-ээр ялагдсан тоглолтоор тайлбарлаж болохгүй л дээ. Гэхдээ л энэ тоглолт тэдний үнэн нүүр царайг бага ч гэсэн харуулаад өгсөн. Хэцүүхэн л харагдаж байна даа, Домене !

Эшли Коул (Англи)

Нэг бүдэрвэл долоо бүдэрнэ гэгч л Английн шигшээд тохиолдоод байна. Уэйн Бриж Территэй дахин нүүр тулахгүй хэмээн ”гоморхож” шигшээ багаасаа зодог тайлаад удаагүй байхад Эшли Коул бас шагайгаа бэртээгээд гэмтлийн эмнэлэг рүү ”’хүргэгдсэн”. Ядаж байхад энэ хоёр тоглогч нэг байрлалд тоглодгийг ч хэлэх үү Фабио Капелло ”жинхэнэ үсээ зулгааж үгээ барж байна”. Өнгөрсөн сарын эхээр Эшли Эвертоны эсрэг хийсэн тоглолтонд зүүн хөлийн шагайны ясаа цуулж 3 сар хөлбөмбөг тоглож чадахгүй болоод байгаа. 5 сар гээд эргээд ирсэн ч гэсэн ДАШТ хүртэл формондоо орж чадах эсэх нь эргэлзээтэй.
Үүнээс гадна найзынхаа бүсгүйг оролдож байгаад гардуулсан Терри сэтгэл санааны хүндхэн байдалтай байгаа. Энэ нь түүний тоглолтонд нөлөөлж байгааг бид бүхэн харсан. Гэхдээ ДАШТ хүртэл бас ч гэж зай байна аа.

Антонио Кассано (Итали)

”Адсага” aaшт Кассаног 2008 оноос хойш Липпи нэг ч тоглолтонд дуудаагүй байгаа. Цаашид ч дасгалжуулагчтайгаа хэл амаа ололцож чадахгүй бол эх орныхоо төлөө 15 тоглолтонд оролцсон дүнтэйгээр зодог тайлж магадгүй л байна. Анх гарч ирж байхад нь түүнээс Тифоси нар их зүйлийг хүлээж байсан. Гэвч оддын өвчинд хэт их нэрвэгдэж хүний үгийг сонсохоо больсон тул очсон газар болгондоо ад үзэгдсээр эцэст нь ийнхүү эмгэнэлтэй хувь заяатай нүүр тулаад байна. Сампдориад овоо хөлөө олоод гоолдоод байсан ч саяхнаас эргээд л банз халаах боллоо.

Кларен Зеедорф (Голланд)

Клубын хэмжээнд авч болох бүх шагналыг хамсан ч Зеедорф шигшээ багтайгаа цом шагнал хүртэж байсангүй. Хамгийн сүүлд тэрээр 2008 оны ЕАШТ-д оролцох боломжтой байсан ч Ван Бастентэй таарамжгүй байсан тул өөрийнхөө хүсэлтээр тэмцээнийг өнжсөн. (2006 онд ч бас тэгсэн). Одоо түүний байран дээр Шнайдер, Ван дер Ваарт гээд авьяаслаг залуус бужигнуулж байгаа болохоор Африк руу явсан ч
”жуулчны” журмаар л явах нь ойлгомжтой.
34 нас хүрч яваа  Зеедорф ямар ч байсан гандан бууралгүй МанЮ-гийн хаалганд гоолдохтойгоо л байгаа.

Хуан Роман Рикельме (Аргентин)

ДАШТ-ий сонгон шалгаруулалтын үеэр Марадона Рикельметэй муудалцаагүй бол цагаан цэнхэрүүд эцсийн мөчид эрхээ авах дээрээ тулахгүй л байсан байх. Рикельмегийн тоглолтыг удирдах чадвар, дадлага туршлага, мэдрэмж Аргентинчуудад зайлшгүй хэрэгтэй гэдгийг хүн болгон л тэр үед хэлж байсан. . Гэвч Марадона эцсийн шийдвэрийг гаргадаг болохоор яая гэхэвдээ. Рикельмег зодог тайлсны дараа Мара ”Би түүнийг гуйсан ч дахиж бүрэлдэхүүндээ багтаахгүй’ хэмээн зарласан. Тэгэхээр эцсийн эцэст Бээжингийн олимпийн алтан медаль л түүний Аргентиний төлөө хийсэн бүхний шагнал болж үлдэх шивдээ.

Роналдо (Бразил)

Роналдод шигшээ багийнх нь хаалга нээлттэй гэж Дунга мэдэгдсэн. Гагцхүү өөрөөс нь л одоо бүх зүйл шалтгаалах болоод байна. Ер нь түүнийг энэ тэмцээнд харахыг хүсэж байгаа фенүүд зөвхөн Бразилаар дуусахгүй л болов уу. Нэг хэсэг жинд нэмээд ”миарч” байснаа бодвол Роналдо одоо хөлбөмбөгч ”төрхөндөө” орчихсан Коринтианст бужигнуулж явна. ДАШТ-аас өмнө бэртэл гэмтэл (түй түй) -д орооцолдчихгүй л бол цаанаасаа ”төрцөн” тоглогч болохоор Бразилийн АШТ-д багаа өлхөөн түрүүлүүлчих авьяас түүнд бий. ДАШТ-ий түүхэнд хамгийн олон гоол оруулсан ”Шүдэрхэг”-тэй халуун Африкт уулзахдаа бид баяртай байх болно.

Алессандро Неста (Итали)

2006 оны ДАШТ-ий дара Неста клуб, шигшээд зэрэг тоглох ачааллыг даахгүй нь хэмээн зодог тайлж байсан. Үнэн хэрэгтээ хүсэж мөрөөдөж байсан цомоо хүртсэндээ сэтгэл нь ханасан хэрэг гэж ойлгож болно. Тэрнээс биш Итали хамгаалчдын хувьд 30 нас гэдэг ид гялалзаж явдаг үе шүү дээ. Одоо ч гэсэн Нестагийн хүчирхэг хамгаалалт, гайхалтай тоглолт харих болоогүй л байгаа. Гагцхүү бэртэл гэмтэл хэмээх тамирчдын гол дайсан түүний карьерийг сүүлийн хэдэн жил сүйтэж байна. Хамгийн сүүлд авсан мэдээллээр Липпи түүнийг эргэн ирэхийг урьсан ч өөрөө татгалзсан хариу өгсөн гэнэ лээ.

Роналдиньо (Бразил)

Ронни энэ улиралаас ”дахин төрөөд” байгаа. Одоогоор Сери А лигт 12 гоол оруулснаас гадна гоолын дамжуулалтаараа тэргүүлж байна. Гэвч түүний энэ бүх хичээл зүтгэлийг нь үл хайхран Дунга түүний талаарх
бодлоо өөрчлөхгүй байгаа нь харамсалтай. Сүүлийн жил гаранд Ронниг шар өмсгөлтэйгээр фэнүүд нь харсангүй. ДАШТ эхлэхээс өмнө Дунга бодлоо өөрчилж шидэт Роналдиног Африк руу явч яваасай л гэж залбирч байхаас. ДАШТ бол манай гаригийн хамгийн шилдэг хөлбөмбөгчид цугладаг их, хөлбөмбөгийн их баяр цэнгэл наадам. Гэтэл наадмын гол хөгжөөгч ”шидтэн”-гүйгээр бидний наадам яаж өрнөх билээ.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Жанлуйжи Буффон (Итали)

Хаалгач бол багийнхаа амжилтын тавин хувийг ганцаараа дааж явдаг. Тийм ч учраас гоол хийдэг сайн довтлогчгүй баг  байсан ч гэсэн хаалгачийнхаа ачаар ядаж нэг оноо зулгаах боломжтой. Өнгөрсөн 10 жилийн хөлбөмбөгийн ертөнцөд Оливер Кан, Петр Чех, Эдвин ван Сар гээд олон гайхалтай хаалгачид тоглож байсан. Харин нэг л хаалгач шилдгийн шилдэг гэсэн өргөмжлөлийг хүртэх эрхтэй. Тэр бол Жанлуйжи Буффон юм. Чухам түүний ачаар л Италичууд 2006 оны дэлхийн аваргад түрүүлж, Ювентус доод лигээс ганцхан жилийн дотор эргэн ирсэн. Магадгүй өөнтөгч нэгэн нь түүнийг 2003 оноос хойш клубын хэмжээнд ямар нэгэн тэмцээн уралдаанд түрүүлж байгаагүй гэж муулж болох ч хөлбөмбөгч цом шагнал, хөрөнгөн мөнгөнөөс илүү фенүүдийн хайр хүндлэл гэдэг зүйл илүү чухал байдаг юм. 2006 онд Ювентусыг доод лиг рүү унасны дараа олон тоглогчид живж байгаа онгоцноос зугтах харх адил зугтаж өөр багт шилжсэн. Харин энэ багт зүрх сэтгэлээ өгсөн цөөхөн хэдэн тоглогчид Туриндаа үнэнч үлдсэний нэг нь Буффон байсан юм. Буффоны Ювентустэй холбогдсон түүх нь 2001 оноос эхтэй. Тухайн үед Буффон Италийн Парма багт 6 жил тоглоод муугүй хаалгач гэдгээ альхэдийнэ нотглоод байсан юм. 1999 онд тэрээр Парматай хамт Италийн цом, УЕФА-гийн цомд түрүүлсэн амжилтыг үзүүлжээ.  Ингээд 2001 оны зун Буффоныг 51.5  сая еврогоор Ювентус өөрийнхөө эгнээнд нэгтгэл ээ. Өмнө нь ямар ч хаалгач ийм өндөр үнэ хүрч байгаагүй гэдэг. Ийнхүү түүхэнд бичигдэх өндөр үнэхээр худалдагдаж ирсэн Буффон анх ирсэн жилээсээ л өөрийгөө хэн гэдгийг харуулж эхэлжээ. 2002, 2003 онд тэрээр Сери А лигт -д хоёр жил дараалан магнайлж улмаар 2003 оны Аваргуудын лигийн финалд шалгарсан юм. Харамсалтай нь шигшээ тоглолтонд нэг нутгийн АС Миланд торгуулийн цохилтоор ялагдаж мөнгөн медальтайгаа эвлэрхээс өөр аргагүй болжээ. Тэр тоглолтонд Буффон эсрэг багийнхаа хоёр цохилтыг хаасан ч Ювентусээс Трезеге, Монтеро , Залаета гэсэн тоглогчид цохилтоо алдаж багаа хөөдсөн юм. Ер нь Буффоны ганц сул талыг мэргэжилтнүд торгуулийн цохилдыг хаахдаа муу гэж дүгнэдэг.  2006 оны дэлхийн аваргын финалд Буффон Францын багийн ганц ч цохилтыг хааж чадаагүй юм. Гэхдээ 2008 оны Европын аварга шалгаруулах тэмцээнд Буффон Румыны Адриан Мутугийн цохилтыг багаа аварч байсан удаатай. Сүүлийн жилүүдэд энэ агуу хаалгачийн карьерийг бэртэл гэмтэл нилээд зовоож байгаа. 2009 оны ихэнхийг Буффон эмнэлэгийн оронд дээр хэвтэж өнгөрүүлсэн бөгөөд түүний оронд Ювентусын хоёрдугаар хаалгач Меннингер ихэнхидээ талбайд гарч байсан юм. Гэсэн хэдий ч Ювентусын удирдлага Буффоныг багаасаа явуулах талаар бодох ч дургүй байгаа. Хамгийн сүүлд тэд Буффонтой урт хугацааны гэрээ байгуулж 2013 оныг дуустал багтаа үлдээхээр болоод байгаа. Клубын карьертаа цом шагналаар дутмаг ч Буффоны хувийн шагналын цуглуулга тийм ч бага биш. Тухайлбал Италийн лигийн шилдэг хаалгачаар 1999 оноос 2008 оны хооронд 8 удаа тодорч байсан байна. Үүнээс гадна 2006 онд Лев Яшиний нэрэмжит шилдэг хаалгач, 2003 оны аваргуудын лигийн MVP, оны шилдэг хаалгач, 2003, 2004, 2006, 2007 онуудад хөлбөмбөгийн түүх статистикийн холбооноос тодруулдаг оны шилдэг хаалгач гэх мэтчилэн түүний шагнал хөвөрнө. Саяхан түүх статистикийн холбооноос бүх цаг үеийн шилдэг хаалгачдийг тодруулахад Буффон тэргүүн байр эзэлсэн юм .
Хувийн амьдралын хувьд Буффон Италий загвар өмсөгч Алена Середоватай хамтран амьдарч байгаа. Хосууд 2007 онд анхныхаа хүүг өлгийдөн авч  Луйс Томас Буффон гэж нэрлэсэн юм. Өнгөрсөн жилийн 11 сард тэдний хоёр дахь хүү , Дэвид Ли  мэндэлсэн юм.

Кафу (Бразил)

Кафу бол Бразилийн шигшээд хамгийн олон тоглолтонд оролцсон тамирчдийн нэг юм. Тэр 1990-ээс–2006 оны хооронд алдарт шар өмсгөлтнүүдтэй хамт нийт 143 тоглолтонд оролцож байсан бөгөөд энэ хугацаандаа дэлхийн аваргын 21  тоглолтонд оролцсон нь бас л ховор амжилтуудын нэг. 1994  оны дэлхийн аварга бол энэ алдарт тамирчний оролцсон хамгийн анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн. Америкийн нэгдсэн улсад зохиогдсон 15 дахь удаагийн хөлбөмбөгийн их баяр наадамд Кафу гараанд төдийлөн гараагүй ч шигшээ тоглолтонд Италийн эсрэг сэлгээгээр орж тогложээ. Тэр цагаас хойш Кафу Бразилийн шигшээн гарааны тоглогч болж дахиж хэзээ ч сэлгээний  сандалд суугаагүй юм. 1997, 1999 онуудад Бразил Копа Америка тэмцээнд түрүүлж, 1998 оны дэлхийн аваргын шигшээд шалгарахд Кафу багийнхаа гол ноён нуруу болж хамгаалалтын албыг хариуцаж байлаа. Мэдээж хэрэг Кафу багийн ахлагчийн туузыг зүүж багаа ахлан тэмцээн уралдаанд оролцож байсан юм . Ер нь 1999-өөс 2003 оны хооронд Кафугийн карьерийн хамгийн оргил жилүүд өнгөрсөн юм. 2001 онд Италийн Рома багт тоглож байхдаа Кафу Сери А лигийн аваргаар тодорч карьерийнхаа анхны  лигийн түрүүг хүртсэн бол 2004 оны АС Миланд тоглож байхдаа мөн италийн аварга хэмээх эрхэм хүндтэй цолыг хүртжээ. Ялангуяа 2002 он бол Кафугийн хувьд хамгийн гайхалтай мөчүүд өнгөрсөн гэхэд болно. Ази тивд анх удаа зохиогдсон дэлхийн аваргад Кафу шигшээ багтайгаа хамт оролцож өрсөлдөгч болгоноо буулган авсаар түрүүлсэн юм. Ийнхүү тэрээр хоёр дэлхийн аваргад түрүүлсэн ховорохон амжилтын эзэн болжээ. Гэхдээ энэ тэмцээний өмнө Кафу хэд хэдэн бэрхшээл учирсан юм. Тэмцээний урьдчилсан шатанд Кафу Paraguayн эсрэг хийсэн тоглолтонд улаан хуудас хүртэж тухайн үед Бразилийг дасгалжуулж байсан Вандерлэй Люксембурготой муудалцахд хүрчээ. Энэ явдлаас болж Вандерлэй Кафугийн багийн ахлагчийн туузыг хураан авч Эмерсонд шилжүүлсэн юм. Гэвч  Эмерсон тэмцээний өмнө бэртэл авсан тул ахлагчийн тууз удалгүй Кафуд эргэ ирсэн түүхтэй. Энэ хооронд түүний клубын АС Миланд үргэлжилж байлаа. Миланд түүний шигшээ багийн Кака, Дида, Сержиньо зэрэг олон тоглогчид хамт хүчин зүтгэж байлаа. Тэд ч хамтдаа гайхалтай хөл нийлж 2007 оны Аваргуудын лиг, Италийн Супер цом, Клубын дэлхийн аваргад түрүүлж хетр-трик хийж байлаа. 2004 оны домогт Пеле бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг 100 хөлбөмбөгчдийн жагсаалтдаа Кафуг багтаасан байна. Харамсалтай нь бас ахихийн хэр Кафу шигшээ багтаа дуудагдах нь цөөрч, сэлгээний сандалд ихэнхидээ суух болсон. Иймээс 2006 оны дэлхийн аваргын дараа Кафу шигшээ багаасаа зодог тайлж байгаагаа зарласан юм. Түүний Бразилийн өмсгөлтэй оролцсон хамгийн сүүлчийн тоглолт Испаний шигшээн эсрэг байсан бөгөөд Кафу багийн ахлагчаар энэ тэмцээнд сүүлчийн удаа оролцжээ. 2008 онд Кафу клубын карьераа өндөрлүүлж хөлбөмбөгөөс бүрмөсөн зодог тайлж байгаагаа зарлалаа. Миланы дэд ерөнхийлөгч түүний зодог тайлах ёслол дээр хэлсэн үгэндээ Кафуд Миланы хаалга үргэлж нээлттэй байх болно гэдгийг дурьдсан юм. Мэргэжлийн хөлбөмбөгт нийт 20 гаран жилийг өнгөрүүлэхдээ Кафу нийт 525 тоглолтонд оролцож 18 гоол оруулжээ
.
Роберто Карлос (Бразил)

Роберто Карлосыг ямар агуу хөлбөмбөгч вэ гэдгийг нотлохын тулд олон янзын тоо баримт дурьдах шаардлага огт байхгүй. Ердөө л түүний 1997 онд Францын багийн хаалганд оруулсан гоолыг харахад л хангалттай. Хаалганаас бараг 35  орчим метрийн зайнаас гүйцэтгэсэн түүний чөлөөт цохилтын эсрэг тухайн үеийн шилдэг хаалгач Фабьен Бартез юу ч хийж ч чадалгүй гоол алдсан юм.
Энэхүү гайхалтай гоолоос нэг жилийн дараа Карлос шигшээ багтайгаа хамт Франц 98 дэлхийн аваргад  оролцож мөнгөн медаль хүртсэн бөгөөд бүх тоглолтонд гараанд гарч багийнхаа зүүн жигүүрээ эзэгнэж байлаа. Харамсалтай нь Францтай хийсэн аваргын төлөөх тоглолтонд Бразилийн хамгаалагчид Зинедин Зидан хэмээх гайхалтай тоглогчийг яаж ч хичээгээд зогсоож чадаагүй  юм. Роберто Карлос хэдийгээр 1992 онд анх шигшээ багтаа дуудагдсан ч 1994 оны дэлхийн аваргын бүрэлдэхүүнд багтаж чадаагүй юм.  Харин 2002 онд Карлос карьерийнхаа оргил амжилтанд хүрч багийнхаа андуудын хамт дэлхийн аварга хэмээх нэр хүндтэй шагналыг хүртэж чадсан юм. Карлос хэдийгээр хамгаалалтанд тоглодог ч гэсэн үргэлж урагшаа довтлож байгаанхаа довтолгоонд  оролцдогоороо онцлогтой. Мэргэжлийн хөлбөмбөгт нийт 719 тоглолт хийхдээ 90 гоол оруулсан нь түүний ямархуу гоолын мэдрэмжтэй болохыг нотолно. Роберто Карлос Бразилийн зүүн жигүүрийг олон жил амжилттай хамгаалснаас гадна Реал Мадридийн зүүн талд өөрийнхөө ноёрхлыг 10 гаран жил тогтоосон гэхэд болно. 1996 онд Карлосыг Реал Интерээс худалдан авсан бөгөөд Интерт байхдаа Карлос жигүүрийн хагас хамгаалагчаар хэсэг хугацаанд тоглож байжээ. 2000 он гарсны дараа Реал Мадридад томоохон шинэчлэлт хийгдэж Флорентино Перезийн алдарт Галактико төлөвлөгөө хэрэгжиж эхэллээ. Олон зуун сая еврогийн хөрөнгө зарсан энэ аварга төлөвлөгөөний нэгэн хэсэг бол яах аргагүй Роберто Карлос байлаа. 2002 оны Аваргуудын лигийн финалд Карлос Зиданы гайхалтай гоолын дамжуулалтыг өгч 3 дахь удаагаа энэ нэр хүндтэй тэмцээний ялагчаар тодорсон юм. Өмнө нь тэрээр 1998, 2000 онуудад аваргуудын лигт Реалтай хамт түрүүлсэн байдаг. Харин Ла лигийн аваргаар 1997, 2001, 2003, 2007 онуудад тодорч байсан юм.
Шигшээ багийн анд Кафугийн адил 2006 оны дэлхийн аварга бол түүний оролцсон хамгийн сүүлчийн томоохон тэмцээн болсон. Сүүлчийнхээ дэлхийн аваргад Карлос өөрийнхөө дархан зүүн жигүүртээ тоглож шөвгийн найм хүртэл тэмцсэн ч Францын багт ялагдал хүлээж тэмцээнээ өндөрлүүлжээ. Тэр тоглолтын дараа Карлосыг муу тоглосон гэж шүүмжлэх хүн олон байлаа. Учир нь Тьерри Анригийн гоолын үеэр Роберто Карлос алдаа гаргаж Анриг хаалгачийн эсрэг ганцаар тулах боломжыг олгосон юм. Гэхдээ Карлос хөлбөмбөгийн ертөнцөд байгуулсан гавьяа зүтгэлийг юугаар ч бүдгэрүүлэх аргагүй. Мадрид дахь сүүлчийн улиралдаа Карлос тун гайхалтай тоглож Испаний лигийн түрүү хүртсэн бөгөөд Испаниас явсаныхаа дараа Туркийн аварга Фенербахче багтай 2 жилийн гэрээ байгуулж олон мянган фенүүдээр угтуулан анхныхаа тоглолтыг хийж байлаа. Харамсалтай нь Фендербахче улиралын төгсгөлд лигийн титмээ Галатасарайд алдаж аваргуудын лигээс хасагдсанаар карлос ямар ч цомгүй хоцорсон. Энэ явдал Карлосын урмыг маш их хугалсан бөгөөд дараагийн улиралд Туркаас явах болсноо зарлажээ. Ингээд 2009 оны өвөл Роберто Карлос нутгийнхаа Коринтианс багтай гэрээ байгуулж цаашдын карьераа үргэлжлүүлэхээ шийдсэн юм. Энэ жилийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Карлосыг харахыг хүсэж байгаа олон хүн байгаа. Мөн шигшээн менежер Дунга ч карлосыг форм сайн байвал өмнөд африк явах  бүрэлдэхүүндээ багтаах боломжтой гэдгээ өгүүлсэн юм.

Сами Хуупиа (Финлянд)

Хуупиа бол Ливерпулийн амин сүнс, өнгөрсөн 10 жилд  үзүүлсэн амжилт болгоных нь амин сүнс байсан юм. 1999 онд түүнийг Ливерпуль ирэх хүртэл Улаануудын хамгаалалт тийм ч сайн байгаагүй. Харин Хуупиа ирснээр тэд хоёрдугаар давхарт хэнд ч дээрэлхүүлэхээргүй болж чөлөөтэй довтлох боломжтой болсон юм. Хотон шувуунуудад ирэхээсээ өмнө Хуупиа Финляндын Ма Па, Виллем гэсэн жижиг багуудад тоглож байлаа. Тийм ч учраас Ливерпулийн фенүүдийн ихэнхи нь хөлбөмбөгийн мэргэжилтнүүд ч түүнийг үл тоомсорлосон байдалтай угтаж авсан юм. Зарим нь бүр ямар ч хэрэгггүй наймаа гэж дүгнэж байлаа. Гэхдээ тэдний буруу байсан гэдгийг Хуупиа маш богино хугацааны дотор нотолж чадсан бөгөөд Стефан Хенчозтой төвийн шугамын найдвартай хослолыг Ливерпульд бүрдүүлжээ. 2001 оны улиралаас Хуупиа,  Робби Фаулертэй хамт багийн ахлагчийн үүргийг хуваалцах боллоо. Тухайн үеийн Ливерпульд Майкл Овен , Стивен Жеррард гэсэн довтолгооны эрч хүчтэй залуус гарч ирсэн бөгөөд Хуупиагийн төгс хамгаалалтай гайхалтай ойлголцож байлаа. Үүнийхээ хүчинд тэд Карлин кап, ФА кап болон УЕФА-гийн цомд түрүүлж хет-трик хийсэн амжилтаар 2001 оныг үдсэн билээ. Энэхүү улиралын дараа Ливерпулийн ахлагч байсан Жэйми Реднап зодог тайлж Фаулер багаа орхисон тул багийн ахлагчийн тууз Хуупайд ирсэн юм. Хуупиа төвөийн  хамгаалагч хүн гэхэд шар улаан хуудсыг карьерийнхаа туршид харьцангуй цөөхөн хүртэж байсан юм. Түүний карьерийн цорын ганц улаан карт 2003 улиралд Манчестер Юнайтедийн эсрэг хийсэн тоглолтонд ирсэн бөгөөд Рууд Ван Нистелрой дээр алдаа гаргасан хэмээн талбайд шүүгч Хуупиаг улаан хуудсаар торгож байлаа. Хожим энэ талаар Хуупиа дурсахдаа ”Би яаж тийм мөчийг мартах билээ дээ. Миний карьерийн цорын ганц улаан карт тэр байсан. Рууд миний хажуугаар өнгөрөхөд  нь би цамцнаас нь бага зэрэг татах нь татсан. Гэхдээ шүүгч улаан хуудас өргөсөн нь арай л хэтрүүлсэн хэрэг байсан юм. Хувцас солих өрөөнд ороод би үнэхээр уурлаж байсан юмдаг” гэжээ

Цаг хугацаа өнгөрсөөр Ливерпульчууд 2001 оны гайхалтай улиралаас хойш цом шагнал хүртэж чадахгүй л байлаа. Ингээд эцэст нь Жерар Ульег ажлаас нь чөлөөлж Испани мэргэжилтэн Рафаель Бенитез Ливерулийг удирдахаар боллоо. Энэ үеэс Бенитез Хуупиагийн хамтрагчаар Жэйми Каррагерийг томилсон нь нүдээ олсон хэрэг байв. Тэд хамтдаа төвийн шугамын хүчирхэг хослолыг үүсгэж 2005 оны аваргуудын лигийн түрүү хүртсэн Ливерпулийн амжилтын цөм болсон юм. Мэдээж хэрэг энэ гайхалтай улиралын дараа Хуупиа багаа орхихийг хүсэх нь байутгай шинэ гэрээ байгуулж зодог тайлтлаа Ливерпульдээ тоглоно гэдгээ амласан юм. Тэр өдрөөс хойш олон удаа Хуупиад өндөр цалинтай ашигтай гэрээг дэлхийн шилдэг багууад санал болгож байсан ц Хуупиагийн зүрх сэтгэлд зөвхөн нэг л баг байсан бөгөөд тэр нь мэдээж Ливерпуль. Рафаель Бенитез  Хуупиагийн дадлага туршлагаар Мартин Шктрел, Даниель Аггер зэрэг залуу хамгаалагчдаа сургаж ирээдүйн залуу халаагаа бэлдэж байлаа. Ливерпулийн домог Иан Раш нэгэнтээ ”Хуупиа бол Улаануудын хийсэн хамгийн сайн наймаа. Түүнгүйгээр Ливерпуль өнгөрсөн 10 жилд нэг ч цом хүртэж чадахгүй байсан” хэмээсэн удаатай. Үнэхэээр ч ноён Раш  даваадуулсан хэрэг бус Финлянд залуугийн өндөр нуруу, ухаалаг тоглолт, тоглолтыг мэдрэх чадвар нь Ливерпулийг олон тоглолтонд ялагдахаас аварч байсан нь гарцаагүй.
Хуупиагийн Анфиелд дахь сүүлийн тоглолт 2009 оны 4 сард Тоттенхэмийг 3 : 1-ээр ялсан тогллтонд тохиосон бөгөөд Стивен Жеррард домогт Финлянд эрд багийн ахлагчийн туузыг өөрөө зүүж өгч байлаа. Ийнхүү түүний Ливерпультай холбогдсон 10 жилийн түүх өндөрлөж цоо шинэ амьдрал цоо шинэ адал явдалтай учрахаар Хуупиа Германы Бундеслигийг зорьсон юм.
Мэдээж хэрэг Хуупиаг эгнээндээ нэгтгэсэн Байер Леверкузений тоглолт эрс дээшилж одоо лигийн хүснэгтийг тэргүүлж байгааг санамсаргүй амжилт гэж хэн ч хэлэхгүй. Яагаад гэвэл Хуупагийн өнгөрсөн10 жилд юу хийж чаддаг ямархуу потенциалтай тоглогч вэ гэдгийг дэлхий даяар мэддэг болсон учир нэг багийн хамгаалалтыг хөл дээр нь босгох түүний хувьд энгийн л зүйлийн нэг бизээ. Ливерпулийн өмсгөлтэйгээр Хуупиа нийт 459 тоглолтонд оролцсон нь тус багийн түүхэнд нилээд дээгүүр бичигдэх амжилт юм. Финляндын шигшээ багт ч мөн Хуупиа хамгийн олон тоглолтонд оролцсон амжилтыг эзэмшдэг аж.

Макелеле  (Франц)

Ер нь ДМ буюу хамгаалах чиглэлийн хагас хамгаалагчийн байрлалыг Макелеле гээд нэрлэчихэд нэг их андуурагдаад байх зүйл гарахгүй л болов уу. Мэргэжлийн хөлбөмбөгт Макелеле энэ байрлалыг ямар үнэ цэнэтэй ямар үүрэг рольтой болохыг өөрийн биеэр харуулж, баталсан болохоор арга ч үгүй биз. Тэрээр Францын шигшээ багт тоглодог ч Заир улсад ядруухан гэр бүлд мэндэлсэн гэдэг. Түүний эцэг нь Конгийн шигшээ багт тоглодог мэргэжлийн хөлбөмбөгч байсан ч 16 нас хүртлээ Макелеле гудамжанд тоглох маягаар л өөрийгө боловсруулж байлаа. Харин 1989 онд хүүгийн амьдралд алтан боломж олдож Францын доод лигийн багт суралцах боломж олдсон юм. 16 нас хүртлээ гэрээсээ холдож үзээгүй түүний хувьд Франц дахь амьдрал нь эхэндээ үнэхээр хүнд байдаг байлаа. Гагцхүү эцгийнхээ зааж зөвлөсөнөөр шаргуу хичээллэж шилдэг тамирчин болох хүсэл нь л түүнийг бууж өгөхөөс авардаг байв. Эцэст тэр санасандаа хүрч Нант багийн скаутад тоогдсон бөгөөд тухайн үед Нантад Эманүель Петит хэмээх ДМ ид гялалзаж байсан үе билээ. 170 см гэдэг Европынхны хувьд дэндүү намханд тооцогдоно. Гэхдээ л Макелеле биеийн харьцааг үл хайхран өөрөөсөө биерхүү том довтлогч нартай бөмбөгний төлөө үзэлцэж ихэнхидээ ялдаг байсан юм. 2001 онд Реал Мадрид түүнийг 14  сая еврогоор худалдан авлаа. Энэ үеэс эхлэн даржин цуглуулгатай байсан Макелелегийн шагналын өрөө цом шагналаар дүүрч амжилт ялалтыг ээлж дараалан байгуулж эхэллээ. Ла лиг, Аваргуудын лиг, Испани Европын супер цом гэх зэргээр энэхүү цуврал үргэлжилж байсан ч Реалын амжилтын гол үндэс нь Макелеле гэдгийг хүмүүс төдийлөн онцолсонгүй. Удалгүй Галактико төлөвлөө хэрэгжиж Роналдо, Зидан зэрэг супер одууд Эзэн хааны багт цуглаж эхэллээ. Эдгээр оддын авч байгаа цалингийн хажууд Макелелегийнх харьцангуй бага байсан бөгөөд Клод цалингаа нэмэхийг шаардсан нь зүй ёсны хэрэг байв. Гэвч Мадридийн удирдлага түүний саналыг хүлээж авахаас татгалзсан тул уурссан Клод багаа орхиж 2003 онд 16.8 сая фунтээр Лондоны Челси багт шилжжээ. Макелелег зарсан нь Галактикогийн төгсгөл байсан гэдгийг Фернандо Иерро хожим өөрийнхөө намтар номондоо бичсэн байдаг.  Макелелег зарж Бекхэмийг авчирсан явдал нь ямархуу наймаа үр дагавартай наймаа болсныг домогт Зинедин Зидан тэр үед маш онож хэлсэн. ”Ta Бентлэйнхээ моторыг алдчихаад шараад будуулаад хэрэг байна уу” хэмээн Зизу Переэз асууж байсан юм. Үнэхээр моторгүй Бентлэй хаашаа ч явж чадаагүйг та бүхэн сайн мэдэж байгаа.
Макелеле гэхдээ Челсид очсоноороо юу ч алдаагүй. Харин ч ихийг хожсон. Тухайн үеийн Челсигийн менежер Раньери Клодыг шинэ Челсигийн мотор болно хэмээн зөгнөсөн нь тун удалгүй биелэлээ олсон юм. Раниеригийн дараа ирсэн Жозе Моуриньогийн Макелелегийн багт гүйцэтгэх үүргийг маш сайн ажиглаж, Лампард Коул Роббен Дафф гэсэн дундын шугамын тоглогчидтойгоо гайхалтай хослуулж чадсан юм. Челси премьер лигийн аваргаар 2 жил дараалан тодорч, ФА цом, лигийн цомд түрүүлж аваргуудын лигт тогтмол плэй шатанд өрсөлддөг болсон нь мэдээж Макелелегийн оролцоотой холбоотой. ДМ-ийн байрлалын нэг дутагдалтай тал нь гоол оруулах баяр тэр мэдрэмжийг барагтай бол амсаж чаддагүй. Гэхдээ Клод Челсид байхдаа ямар ч байсан 2 удаа лигийн тоглолтонд айлын хаалгыг мялааж байсан. 2006 оны 11 сард Клод Тоттенхэмийн хаалганд 20 орчим метрээс гоол оруулсан бөгөөд оны төгсгөлд тэр энэ гоолынхоо ачаар хамгийн шилдэг мэргэн буучаар тодорч байсан байна. Учир нь Клодын хаалга руу цохисон ганцхан оролдлого нь гоол болсон тул ийнхүү 100 хувийн амжилтаар бусад мэргэн буучдыг ардаа орхисон хэрэг.
Челси дэх амжилттай карьераа 2008 онд тэрээр өндөрлүүлж нутаг буцахаар шийдлээ. Ингээд 7 сарын  21-нд Клод  багийн андууд фенүүдтэйгээр салах ёс хийгээд Парис руу нисэж PSG багтай гэрээ байгуулсан юм.
Макелелегийн шигшээ багийнх нь карьер ч гэсэн амжилт ялалтаар арвин. 1995–2008 оны хооронд хоёр ч дэлхийн аваргад оролцож байлаа. 2004 оронд Челси дэх карьертаа анхаарлаа хандуулахаар шигшээгээсээ зодог тайлсан боловч 2006 оны ДАШТ-ий өмнө Зидан, Тюрам гэсэн найдынхаа хамт эргэн ирж мөнгөн медаль зүүсэн билээ

Алессандро Неста (Итали)

Алессандро Неста бол байгалиас заяасан авьяаслаг тогглогч. Миланы төвийн хамгаалагчын байрлал дээр Неста 2002 оноос хойш амжилттай тоглож байгаа юм. Гэхдээ карьерийнхаа эхний жилүүдэд Неста хамгаалагч бус хагас хамгаалагчийн байрлал дээр тоглодог байсан бөгөөд Лациогийн академд суралцаж байхдаа өнөөгийн төвийн хамгаалагчийн байрлалаа олж авсан гэдэг. Залуу авьяастныг хамгийн анх анзаарч өөрийнхөө багт нэгтгэх гэж оролцсон баг бол Рома. Гэсэн хэдий Нестагийн аав Лациогийн үнэнч балиашиг байсан тул мэдээж тэдний саналыг хүлээж аваагүй. 1993 онд Неста эрийн цээнд хүрч Лациогийн үндсэн багт анхны тоглолтоо хийлээ. Гэвч  бэлтгэлийн үеэр багийн анд Пол Гаскойны хөлийг хугалснаар Нестагийн Лацио дахь карьер хар дурсамжтайгаар эхэлсэн юм. Лациогийн дэмжигчдийн хувьд эрч хүчтэй  хүчирхэг төвийн хамгаалагчтай боллоо гэдгэээ ийнхүү мэджээ. Жил өнгөрөх тусам Нестагийн оролцох тоглолт гүйцэтгэх үүрэг нь Лациод нэмэгдэж байлаа. 1998 онд тэрээр карьерийнхаа анхны цомыг Бүргэдүүдтэй хамт хүртсэн бөгөөд Италийн цомын финалд АС Миланыг ялахад өөрөө гоол оруулсан юм. Энэ цом нь Лациогийн дараа дараагийн амжилуудын эхлэл болсон бөгөөд 1998 онд Италийн супер цом, 1999 онд цомтой багуудын цом хүртэж улмаар 2000 онд олон жил хүсэн хүлээсэн Италийн лигийн аварга цолоо эргүүлэн авч чадсан юм.  Павел Недвед, Синиса Михайлович гээд олон тоглогчид тэдний энэ амжилтад нөлөө үзүүлсэн боловч багийн ахлагч Алессандро Нестагийн гавьяа зүтгэл хамгийн их байсан нь дамжиггүй. Харамсалтай нь энэ амжилттай жилүүдийн дараа Лацио санхүүгийн хямралд өртөж гол тоглогчдоо зарахаас өөр аргагүй болсон бөгөөд АС Милан энэ боломжыг ашиглан 30  сая еврогоор Нестаг өөрийнхөө эгнээнд нэгтгэжээ. Үүнээс нэг жилийн өмнө Милан Нестаг авахаар 50 саяыг санал болгож байсан Лацио хүлээж аваагүй гэдэг. 2004 онд Неста карьерийнхаа хоёр дахь скудеттог Милантай хамт  хүртлээ. Тухайн үеийн Миланд Андрэй Шевченко, Кака гээд олон гайхалтай тоглогчид нэгэн дор цуглараад байлаа. Тийм ч учраас Сери А лигт түрүүлэхдээ хоёрдугаар байранд орсон Ромагаас 10 гаран оноогоор тасарсан байсан юм.
Милан дахь Нестагийн карьер амжилтай үргэлжилж, аваргуудын лиг, италийн цом, оиталийн супер цомоор шагналынхаа цуглуулгыг арвижууллаа. Мэдээж хэрэг 2005 оны аваргуудын лигийн финал бол түүний карьерийн хар дурсамжуудын нэг болон үлджээ. 2006-07 оны улиралын ихэнхийг Неста өвдөгний бэртлээс болж өнжсөн. Гэхдээ аваргуудын лигийн финалд Ливерпулийн эсрэг ногоон талбайдаа эргэн ирсэн бөгөөд гайхалтай ялалтынхаа дараа 2011 он хүртэл багтаа үлдэхээр болсон юм.
2008–09 оны улиралд Нестаг өөр нэгэн бэртэл зовоож эхэллээ. Нурууны хүнд бэртлээс болж улиралын ихэнхийг сэлгээний сандалд өнгөрүүлсэн Нестаг бэртлээсээ эргэж ирээд дахин өндөр түвшний тоглолтоо үзүүлж чадна гэхэд олон хүн эргэлзэж байв. 2009 оны 10 сард Неста Кьевогийн хаалганд дубль хийсэн нь карьерийнхаа туршид нэг тоглголтонд хоёр гоол оруулсан цорын ганц тохиолдол нь болж байв.
Италийн шигшээ багт багт өнгөрсөн 10 жилд хамгаалалтын гол ноён нуруу болж байсан гэхэд хилсдэхгүй. Түүний оролцсон анхны олон улсын тэмцээн нь 1996 оны Европын аварга байсан бөгөөд 98 оны дэлхийн авага, 2000 оны Европын аварга, 2002 оны дэлхийн аварга гээд Италий шигшээн бүх хүнд хэцүү цаг үеүүдийг хамтдаа тэр даван туулсан юм. Хамгийн харамсалтай нь Нестад европ дэлхийн аваргын шийдвэрлэх тоглолтын өмнө ямар нэгэн бэртэл аваад оролцож чадаагүй тохиолдол цөөнгүй байгаа. 1998 оны Дэлхийн аваргад л гэхэд Австрийн эсрэг хийсэн тоглолтонд шагайгаа бэртээж багтаа төдийлөн тус болж чадаагүй бол 2002 онд өмнөд Солонгосын эсрэг бас л гарч чадаагүй гэдэг. 2006 оны ДАШТ энэ агуу хамгаалагчийн Аззуригийн төлөө зүтгэсэн сүүлчийн тэмцээн байсан юм. Энэ тэмцээний дараа Неста шигшээ багаасаа зодог тайлж байгаагаa зарласан билээ.

үргэлжлэл бий…

Хуваалцах/Тэмдэглэх

10. Бүтэлгүйтлийн ба бүдүүлгүүдийн жил

Энд би Ливерпүүл, Байерны хямралын талаар дахин бичих гэсэнгүй. Баг бүрт л бүтэлгүйтэх үе тохиолддог. Харин энэ онд болсон жижиг сажиг “паакт”-уудыг топ 10-т багтаамаар санагдсан юм. Хөлбөмбөг сонирхогчдын хувьд хөгжилтэй агшнаар дүүрэн жил байлаа. За байз, хаанаас нь эхэлдэг юм билээ дээ.

29 гоолоос эхлэх үү дээ. Нэг тоглолтод 29 гоол орсон гэхэд хэн ч итгэхгүй. Гэвч энэ жил үнэхээр ийм явдал болсон. Үе үе сураг нь гардаг хоорондоо тохиролцоод олон гоолоор хожилцдог хэн ч мэдэхгүй доод лигийн жирийн нэгэн тоглолт биш шүү. Топ 5 лигийн дараа орох чансаа өндөр хэдэн лигийн нэгэнд энэ явдал тохиолдсон юм. Тур тусмаа Аваргуудын лигт байнга шахуу болон хааяа үзчихээд байдаг 2 багийн хооронд шүү. Эдгээр багууд бол Грекийн Олимпиакос болон АЕК Атен багууд. Улсынхаа цомын финалд хоорондоо тэд таарахад 4-4-өөр тоглоод торгуулиас ялагчаа шийдэх болов. Ээлжлээд л өшиглөөд байв. Тэгж байтал Атены 11 дахь цохилт ирлээ. Никополидист энэ удаад аз таарав. Тэр хааж чадсан төдийгүй өөрийнхөө багийн ээлжийг өөрөө гүйцэтгэж чулуу болгож чадсанаар уг тоглолтын баатар болсон юм.

Өнгөрсөн хавар УЕФА-ын цомын хагас шигшээд Брэмэн Хамбург 2 хоорондоо учраа таарсан.  Цаг дуусах дөхөж байхад Хамбургын хамгаалагч Розенал талбайн баруун захаас хаалгач руугаа бөмбөгийг буцааж өгөх гэтэл бөмбөг түүний хүссэнээр явсангүй, харин тоглолтын дундуур үзэгчдийн суудлаас бөөрөнхийлж шидсэн нэгэн цаасанд ойгоод талбайгаас гарчихав. Брэмэн ингээд гэнэтийн булангийн цохилтыг бэлгэнд авч түүнийгээ гоол болгож чадсанаар финалд үлдсэн юм. Тэр цаас одоо Брэмэний багийн музейд хадгалагдаж байгаа гэх.

Яг үүнтэй адилхан байдлаар 10 сард Ливерпүүл нэгэн гоолыг алдсан билээ. Сандерландын довтлогч Бентийн цохисон бөмбөг Рэдсийн нэгэн фэн жаалын талбай руу хаясан улаан бөмбөлгийг оноод чиглэлээ өөрчилсөн нь Рэйнад хаах боломж өгөөгүй юм.

Милан өнгөрсөн зун Портогоос Аваргуудын лигт гялалзсан Сиссохог авахаар 2 тал яв цав тохиров. 2 дахь удаагийн эмчийн үзлэгээр харин Сиссохо шүднийхээ улмаас тэнцсэнгүй, Милан түүнийг буцаав. Энэ үед бусад багийн эмч нар инээдээ барьж чадахгүй байсан юм. Ямар ч шүдний эмч түүнийг эмчилж чадах байсан гэх. Өдгөө тэр Лионд багийн салшгүй нэгэн хэсэг болоод байгаа билээ.

Германы лигт дурьдсан хаалгачдын бүтэлгүйтэл, 5 гоол хаалгандаа хийсэн тоглолт гээд нэрлээд байвал барагдахааргүй их бүтэлгүй бөгөөд хөгжилтэй агшнаар дүүрэн жил байлаа. Мөн 1 сард Роналдо айхтар автомашины осолд орж, машин нь сэг болсон ч өөрөө азаар бэртэлгүй гарч байсныг бүтэлгүйтэл ба аз гэлтэй.

Белгийн лиг тэр бүр энд тэнд мэдээлэгдээд байдаггүй лиг. Гэтэл нэгэн бүдүүлэг хэргээс болоод тэр нэгэн өдөр газар газрын хөлбөмбөгийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд энэ лигийг маш сайн мэдээлэх нь тэр. 2008 оны оны шилдэн тоглогч Вицел эсрэг багийн Василскиг бөмбөгтэй үед нь шулуун хөлөөр жийж ороод улмаар бүтэн биенийхээ массаар түүнийг унагав. Польш залуу өвдөлтөндөө ёолсоор талбайг орхилоо. Вицел харин 3 сарын торгууль авав. Энэ нь улсын түүхэнд огт байгаагүй шийтгэл байлаа. Тэрээр зурагтаар нулимсаа барьж чадахгүй байсан юм. Эмнэлэгт Василвскиг эргэж очсон тэр 3 сарын банг толгой дохин зөвшөөрч байсан. Шилдэг хөлбөмбөгчнөөс хорт бай болж хувирсан тэр одоо хэр нь цагдаагийн хамгаалалтад байгаа гэх. Польшоос түүний гэр бүлд заналхийлсэн аллагыг сануулсан учраас тэр аж.

2009 оны 4 сарын 18. Реал ба Хэтафэгийн хоорондох тоглолт. Хэтафэгийн довтолгоо Реалын хамгаалагчдыг нэлээн барьц алдуулж байлаа. Пэпэ үүнд уурссан ч юм уу бүү мэд, Хэтафэгийн тоглогчийг өөрийг нь зөөлхөн түлхэж унагахад хариуг нь барьж унагалаа. Түүгээр ч зогссонгүй газарт хэвтээ түүний дээрээс дэвсэж орхив. Хэтафэгийн 2 тоглогч түүнийг хорих зуур тэр дахин хөл рүү нь өшиглөөд амжив. Үүндээ тэр сэтгэл огт ханасангүй, тэр 2-ыг түлхчихээд эргээд бай руугаа довтлох гэхэд өөрийнх нь багийн Касильяс Рамос 2 амжиж хорьсон юм. Талбайгаас хөөгдөхдөө тэр хажуугийн шүүгчийг хараав. Испаний лигийн нэгэн жигшүүртэй энэ хэргийнхээ төлөө 10 тоглолтоор торгууллаа. Уг тоглолтод Реал хожсон, гэхдээ Хэтафэ олж авсан 11м-ээ ашиглаж чадаагүй. Тэр цохилтыг хэн алдсан гээч. Нөгөө зодуурын бай.

Хөлбөмбөг эрчүүдийн спорт болохоор хатуу ширүүн л дээ. Темпрамент өндөр зарим нөхдийн үйлдэл гэхдээ хэрээс хэтрэх юм даа. Германы лигт Майнцын эсрэг Лэманны хийсэн алдаа, дэлхийн аваргын урьдчилсан шатны хүрээний Алжир Египетийн тоглолт гээд л бүдүүлэг үйлдэл их гарсан. Энэ тухай хожим өгүүлэх болно.

9. Лигүүдийн аваргууд тодров.

Жил бүрийн 5-р сард дэлхий даяар буурал Европын зүг хараагаа сунгадаг гэж болно. Чухам энэ сард л хаана хэн түрүүлэх нь тодорхой болдог билээ.  Энэ жил сенсаацаар дүүрэн жил байлаа. Германд Вольфсбург Магатын удирдлаган дор улирлын төгсгөлийг онцгой эрч хүчтэй хийснээр түүхэндээ анх удаа аварга болов. 28 гоол хийсэн Графитэ нь мэргэн бууч боллоо. Жекотой цуг 54 гоол хийснээр тэртээ далаад оны Мюллер Хөнэсс нарын 53 гоол хийсэн байсан рекордыг шинэчиллээ. Мөн урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй бас нэгэн шинэ түүхийг бичсэн нь нэг багийн 2 тоглогч тус бүрдээ 20-оос дээш гоол хийгээгүй байсныг эвдсэн явдал байсан.

Италид Интер “Онцгой нэгэн”-ий анхны жилд 4 дэхээ дараалан түрүүлэв. Өмнөх жилүүдээ бодвол энэ удаад өрсөлдөөн бас ч гэж шаггүй байсан. Гэхдээ л бусад багуудад тэдний хүчирхэг бүрэлдэхүүнд очих алхам хол хэвээр л байсан юм. Рома, Ювентус багуудыг гэмтэл бэртэл бүр ч илүүтэй ээрч байсан.  Тэд харин Аваргуудын лигт англичуудын эсрэг маш хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлж байсан билээ. Ювентусын хувьд лигийнхээ төгсгөлийг гайхамшигтай гүйцэтгэсэн юм. Сүүлийн 16 тоглолтоос ердөө ганц л хожигдсон. Тэр нь ид торгон ирэн дээрээ явсан Жэноагийн эсрэг тоглолт. 3-2-оор хожигдсон тэдэнд өөр дүн үзүүлэх боломж хангалттай байсан юм. Гэхдээ л тэд явсаар сүүлийн өдөр Миланы өмнө гишгэж, 2-р байрт орж чадсан билээ.

Англид ч гэсэн бүх юм хуучнаар үлдэв. Мөн л өнгөрсөн жилийн аварга Манчестер Юнайтед аваргаллаа. Италид Интер 10 оноогоор тасарсан бол тэд ердөө 4 оноогоор тэргүүлсэн юм. Сүүлээсээ 2 дахь тоглолтыг Арсеналтай хийхэд хүлээж байсан шиг гоё тоглолт болоогүй, ядруухан 0-0-оор өндөрлөж байсан. Мөн лигийн төгсгөл рүү талбайд гараагүй Роналдо хэрхэн уцаарлаж байсныг одоо бүгд санаж байгаа байх. Анелка сүүлийн мөчид нэг гоол хийснээр лигийн мэргэн буучаар тодорч байлаа. Топ 4-т багтсан Арсенал тавд орсон Эвэртоноос  9 оноогоор тасарч барианд орсон нь сүүлийн жилүүдийн Fab-four бусдаасаа хэт тасарсныг дахиад л батлав. Харин хүснэгтийн доогуур жинхэнэ нядалгаа болж байлаа. Тоттэнхам ганцхан тэнцэнгүүтээ бүхэл бүтэн 4 байраар дээшилж байснаас л энэ нь харагдана. Явж явж лигийн 2 хатуу самар доошоо унасан нь бас л нэгэн сенсаац байсан. Боро ч уг нь тун яггүй баг. Ньюкасл ч ялгаагүй. Шаазгайнуудын бүрэлдэхүүнийг хар зах дээр дэлгэвэл хэр баргийн топ багаас хол дутахгүй мөнгө шуудайлах боломжтой гэж байгаа. Ядруухан санхүүтэй Халл сити тэднээс 1 онооны дээр үлдэж чадсан юм.

Испанид Барселон улирлын эхнээс л өнгөлж эхэлсэн. Тэр чигээрээ тэмцээнээ дуусгав. Гэхдээ дунд нь нэг бүдрээд үзчихсэн шүү. 12 оноогоор тасарч байгаад Реалд 4 оноо хүртэл бариулж ирсэн. Яг тэр мөчид тэд харин хариу цохилтыг бүрэн төгс хийж, Реалыг түүхэнд байгаагүй олон оноо буюу 6-2-оор бутниргэсэн билээ. Сэвилья бас нэг хазайж ирсэн ч эцсийн мөчид 3-р байрыг бат болгож чадсан бол удаах байруудын төлөө халуун өрсөлдөөн жинхэнэ утгаараа өрнөсөн юм. Эцэст нь том багууд “араам” зааж Европт зодоглох эрх авсан бол Малага Депортиво багууд талбайн гадна үлдлээ. Реал Бетис хэмээх шаггүй баг доош унасан нь бас л нэгэн дуулиан болсон.

Францад хувьсгал гарсан гэж болно. Нэг хэсэг үндэсний бөхөд Бат-Эрдэнэ аварга л түрүүлдэг гэсэн яриа байсан шиг Францад Лион л түрүүлдэг гэсэн бодол хүн бүхний толгойд орчихсон байлаа. Бордө гэхдээ тэднийг 8 дахиа дараалан түрүүлэхэд нь саад болсон юм. Өнөөдөр тэднийг дэлхий даяар хэн гэдгийг нь мэддэг болчихоод байна. Ямар баг аваргалж вэ гэдгийг Аваргуудын лигт Байерн ба Ювентус гэсэн 2 акулыг тасчин гарч ирсэнээр нь дүгнэж болно. Марсель гэхдээ тэдэнд маш хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлсээр ирсэн ч эцсийн мөчид өвдгөө нугалсан юм. Ямар ч байсан хүмүүсийн Францын лигийг сонирхох сонирхол эргээд нэмэгдэж эхэлсэн гэж хэлбэл зөв байх.

Бусад хэсэгтээ боломж олгохын тулд топ 5 лигээр ингээд хязгаарлая. Фон Хаалийн хатуу гараар явсаар Алкмаар баг Айндховен, Аякс, Файеноорд нарын уламжлалт том багуудын өмнө гишгэсэн Холландын лиг гээд л цаашаа яриад л байвал яриад л байх сонин ихтэй жил байсан юм.

8. Галактико 2 ба дөрвийг харьцах тэг

Перез гэсэн нэр сонсуут л хөлбөмбөг гадарладаг хүн болгоны толгойд учиргүй их мөнгө эргэлдсэн сампин эргэлддэг болсон цаг. 2000 онд Реалд ирэхдээ тэр Галактико 1-ийг бүрдүүлж байлаа. Фиго, Бэкхам гээд тухайн үеийн хөлбөмбөгийн сор болсон тамирчдыг эгнээндээ нэгтгэж байсны оргил мөч нь яах аргагүй Зиданы наймаа байлаа. Тэр үед 72 сая евро төлөн түүнийг Хөгшин хатагтайгаас авч байсан нь олон жил рекорд байсаар ирлээ. Галактико 2 төсөл хэрэгжих явцад үүнийг Перез дахиад л эвдэж чадав. Роналдог 94 саяар авсныг сонссон хүн бүр ангайж хоцорч байсан юм. 65 саяыг Какад, дахиад 80 гаруй саяыг Бэнжема, Алонзо, Албиол нарт гээд л мөнгийг ёстой үрж эхлэв. Лигийнхээ гарааг жаахан сандруу байдлаар эхэлсэн ч дараа дараагийн удаад нь шинэ баг гар хөлөө бага багаар ололцоод эхэллээ. Ингэж байтал аравдугаар сар болов.

Копа дел Рэйд 3-р лигийн Алкорконтой учраа таарав. Хэдий мөнөөх айхтар үнэтэй наймаанууд нь талбайд гараагүй ч 2 багийн бүрэлдэхүүнийг харьцуулахад газар тэнгэр шиг ялгаатай байлаа. 4-0 гэдэг бол хэн ч гайхах тоо биш. Мэдээж Реалын талаас. Гэтэл нөгөө талаас клин шиттэй хожил хийдэг гэж байгаа. Ёстой шар хэвлэл гэдэг чинь бүлээн талх шиг зарагдах шиг болсон байх даа. Хариу тоглолтод бүгд л хэрхэн 5 гоол орохыг хүлээлээ. Гэтэл хусмаа чамалсан хүүхэд захаас аваад л гарах нь тэр. Ердөө ганц гоол. Ингээд энэ жилийн хамгийн сенсаацтай хожигдол төгс болчихов оо. Бараг 300 саяыг цацсан багийн талбайд ямар ч бүрэлдэхүүн гаргасан байж боломгүй зүйл.

7. Өмнөд Африк 2009

2010 биш яагаад 2009 гэж бичсэн гэж бодож байна. Тийм ээ, тив хоорондын цомын тухай өгүүлэхийг хүсч байна. Дэлхийн аварга гэдэг салахын аргагүй амттай хоолны өмнөх шийр зугаа болдог ший янгуу билээ, энэ тэмцээн. 2005 оны тэмцээнийг би дэргэдээс нь харж байсан болохоор сайн санадаг юм. Энэ удаагийнх түүн шиг чансаатай болоогүй, гэхдээ сонирхлоор огт дутахгүй болсоон. Америкийн баг тэмцээнээс нэгэнт хасагдчихаад байлаа. Гэтэл итгэхийн аргагүй юм болж тэд хэсгээсээ гарч чадав. Улмаар бүр одоогоор дэлхийн номер нэг баг гэгдээд байгаа Испанийг хожоод финалд үлдчихдэг юм байна. Шигшээ тоглолтод Бразилтай таарлаа. 2-0-оор шууд л тэргүүлээд эхлэв. Үүндээ харин хэт бардсан уу яасан, нэг л мэдэхэд Фабианогийн давхар цохилтоор тэнцчихсэн тууж явлаа. Тухайн үед Германаас өөрийг нь гараанд байнга гаргахгүй гэсэн сураг сонссон Лусио шарандаа цаг дуусахын өмнөхөн хожлын гоол хийснээр Бразил дахин аваргаллаа. Лусио энэ тэмцээнд маш сайн тоглосныг тэмдэглэх хэрэгтэй байх. Бразил харин ирэх дэлхийн аваргаар түрүүлж чадах болов уу, яах бол. Бичигдээгүй өнөөх хуулиар бол Тив хоорондын цомын аварга баг дараа жил нь түрүүлж чаддаггүй гэх.

Энэ тэмцээн олон олон шинэ тоглогчдыг дэлхий нийтэд таниулав. Захаас нь дурьдахад л Рамирес, Алтидоре гээд л. Тэдгээр тоглогчдыг өмнө нь хүн бүр мэддэггүй байлаа. Мөн Шинэ Зеланд гэж багийг хүмүүс анх удаа харав. Дэлхийн аваргын тэмцээний төвшинд очих баг огтхон ч биш ажээ. Одоо яаая гэхэв, дээгүүрээ манайх шиг буруу шийдвэр их л гаргах юм даа. Бусад тивд ид халуун болж байхад тэнд өвөл нь тачигнаж байдгийг хөлбөмбөгийн фэнүүдээс эхлээд тоглогчид нь өөрсдөө мэддэггүй байлаа. Лука Тони лав дагжиж чичирч байна гэдгээ нуухгүй хэлж байсан сан. Ямар ч байсан зуны нэгээхэн хэсгийг фэнүүд зугаатай өнгөрөөсөн шүү.

6. Челсигийн эсрэг арга хэмжээ

2004 оны зун Челси Мутугийн төлөө 19 саяыг зарлагадсан. Гэвч дараахан нь тэр кокаины шалгалтад бүдэрч багаас хөөгдсөн билээ.Он удаан жил явсаар 2009 оны эхээр л хэрэг нэг шувтрах тийшээ хандав. Шүүхийн шийдвэр: Муту 17 саяыг Челсид төлөх ёстой. Мутуд тэрхэн үедээ ёстой л дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу гэгч болж аргаа барахдаа Надад ийм их мөнгө байхгүй гэж толгойгоо барин хэлж байдаа. Харин Румыны хөлбөмбөгийн холбооны ерөнхийлөгч Санду энэ хэргийг буруушааж, гарсан шийдвэрийг үндэслэлгүй, хүнлэг бус хэмээн үзсэнээр Мутуд давж заалдах боломжийг бий болгосон юм. 10-р сард Швейцарын дээд шүүхээс энэ удаад Мутугийн талд шийдвэрийг гаргалаа. Гэхдээ энэ хэрэг одоо хүртэл дуусаагүй байгаа. Хэр удаан, хэр хол явахыг одоогоор хэлэх хэцүү байна. Гагцхүү бусад багуудад сургамж болсон нэгэн түүх үлдлээ.

Челситэй холбоотой хэрэг үүгээр дууссангүй. Францын багуудаас Англи руу хандсан гомдол газар авч эхэллээ. Эхний бай нь Челси болов. Какута хэмээх насанд хүрээгүй хүүхэдтэй мэргэжлийн гэрээ байгуулсан гэдэг нь гол хэрэг байсан. УЕФА-аас шалгаж үзээд Челсиг дүрэм зөрчсөн хэмээн 2011 оныг дуустал наймаа хийх эрхгүй болгов. Оны сүүлээр харин УЕФА шийтгэлээ зөөллөж, ямар ч байсан энэ өвлийг тэдэнд нээлттэй үлдээлээ. Хэдий дасгалжуулагч нь хэдэн жилдээ энэ багаараа явж чадна гэж байгаа ч энэ өвөл тэд хар зах дээр идэвхтэй байх магадлал өндөр байгаа.

Нэг үхрийн эвэр доргивол мянган үхрийн эвэр доргино гэгчээр Челсигийн дараа Манчестер Юнайтед бас ийм хэрэгт холбогдлоо. Английн том багууд энд ирээд хүүхдүүдийн гэрийнхнийг байшин, машинаар амлаж өөрийн болгодог гэж ирээд л Францаас зогсоо зайгүй гомдол ирж байлаа. УЕФА харин МанЮтд дээр ямар нэг арга хэмжээ аваагүй ч эдгээр явдал нь мөнгөтэй том багуудын хувьд ихээхэн цочролыг өгсөн юм.

5. Арилжаа, наймаа

Хүн захын цонх нээгдэх үе тоглолтуудтай үеэсээ дутахгүй сонирхолтой байдаг билээ. Энэ жилийн наймаа эхний өдрөөсөө л сонирхлоор дүүрэн байлаа. Тод баталгаа нь өвлийн цонх хаагддаг өдөр Англид агаарын тээврийн компаниуд ажиллагаагаа зогсоосон явдал. Цаг агаарын улмаас болсон энэ хэргийн нөлөөгөөр урьдчилаад тохирчихсон маш олон гэрээ цалгардахад хүрэв. Хөлбөмбөгийн дүрмээр цонх хаагдахаас дор хаяж 1 минутын өмнө шинэ гэрээндээ гарын үсэг зурах ёстой байдаг. Гэтэл Премиер лигийн нэлээн хэдэн багууд хүссэн тоглогчоо авч чадахгүйд хүрлээ, үүний дотор Зенитийн Аршавин ч мөн өртөв. Багаасаа явахын тулд зөрүү мөнгөний нэг хэсгийг өөрөөсөө гаргасан тэрээр хувийн онгоц хөлөглөхөөр шийдэж байтал Англиас таатай мэдээ ирлээ. Наймааг 24 цагаар сунгах болжээ. Ингэж эцэст нь бид Анфилдэд 4 хуруу гозойхыг үзэх хувьтай болсон юм.

Хөлбөмбөгчдийн хувьд хамгийн өндөр цалинтай гэрээг хийсэн Бэкхам Миланд газардсан нь бас нэгэн том дуулиан байлаа.  Газар сайгүй л багууд бага багаар хүчээ зузаалсан өвөл болсон. Гэхдээ хамгийн үр дүнтэй наймааг Германы Глбадбах баг хийсэн болов уу. Тэд 4 сул байрлалаа нөхөж чадсаны хүчээр адгийн байрнаас дээд лигт үлдэж чадсан билээ.

Зуны наймаа түүхэнд үлдэх наймаа болно. Мэдээж Перезын хэн сайн тоглоно, тэр Реалд ирэх ёстой гэсэн философи хамгийн их жин дарна. Эхлээд тэд Какаг авлаа. 50 мянган хүн түүний танилцуулах ёслолд ирлээ. Дараа нь Роналдо дээр 80 мянга боллоо. Марадонаг Наполид ирж байсан үеэс ч их хүн ирэв. Гэхдээ тэр үед одоогийн ханшаар 4 евроны билет авч байсан гэдэг. Реал дараа нь бас бус од тоглогчдыг шүүрсээр л. Үүний үр дүнд нэг юм тодорхой болов. Сонгуулиар луйвар хэрэглэсэн Калдероны үед цугларсан улбар шарууд ээлж дараагаараа явах нь ойлгомжтой боллоо. Бусад багууд эндээс завшиж, тун боломжийн үнээр топ тоглогчдыг өөрийн болгож чадлаа. Ялангуяа Интер Шнайдерыг 15-хан саяар авсан нь энэ зуны магадгүй хамгийн сайн наймаа байх. Роналдо Какагаас илүү үүргийг тэр багтаа үзүүлж байгаа билээ. Багт дутагдаж байсан зүйлийг тэр нөхөж, түүнийг тоглохоор л Интер хождог болсон нь нууц биш. Реал мөн Роббеноо Байернд гэнэтхэн л өгсөн нь Рибериг яваандаа авах тохироо бүрдүүлсэн хэрэг гэсэн хардлагыг улам бүр нэмэгдүүлсэн. Перез өөрийнхөө компанийг барьцаанд тавин байж Испаний хэдэн банкнаас мөнгө зээлэн 250 саяар тоглогч авсан нь бүх үеийн рекорд болоод түүхэнд үлдсэн юм.

Реалаас гадна МанСити бас маш их наймаа хийв. Тэгэхдээ дандаа лиг доторхи багуудаа сулруулж, өөрсдийгөө зузаатгасан үйлдэл хийв. Английн топ 4 харин тийм ч их сүртэй наймаануудыг хийсэнгүй. Хамгийн хачирхалтай нь “Хөгшин” Оуэн нэг л өдөр МанЮтд-ын улаан жерсиг өмсөөд зогсож байлаа. Италийн багууд дорвитойхон хөдөлсөн. Диего Мело зэрэг тоглогчоор хүчээ нэмсэн Ювентусын төвийн шугам өнөөдөр хамгийн шилдэг дундын бүст баттай тооцогдоно. Интер Женоагийн топ хослолыг зулгааж, Ибра=овоохон мөнгө+Это гэсэн маш дажгүй наймааг хийлээ. 45 сая гэдэг ч дахиад 2 топ тоглогч авах мөнгө шүү.

Германд Байерн бас рекорд наймаагаа хийлээ. Нийтдээ 70 саяыг цацаж, 8 тоглогч авав. Одоо энэ дундаас харж байхад үнэгүй ирсэн Олич нь л хамгийн сайн тоглож байх юм. Гомезыг Штуттгартаас 30 саяар лигийн рекорд тогтоон авсан.Оны төгсгөл рүү Лаам багийнхаа наймааны бодлогыг шүүмжилсэн нь маш том шуугиан дэгдээсэн юм. Том багууд зорилготойгоор наймаа хийдэг, манайх зүгээр л хаа хамаагүй аваад байна гэсэн нь тухайн үеийн байдалтай үнэхээр тохирч байсан юм. Сүүл рүүгээ харин шинэ цэргүүд багтаа дасан зохицоод эхэлсэн. Хамбург У21-ийн 2 одыг эгнээндээ бусдаас өрсөн нэгтгэж чадав. Францын лиг ч зүгээр суусангүй. Португалаас нэлээн том хүч татаж, эгнээндээ нэгтгэлээ. Дараагийн рекорд наймаа сонсогдох хүртэл үргэлж яригдах нэгэн зун байлаа.

4. Хөлбөмбөгийн ертөнц бүү хэл улс орныг донсолгосон үхэл

Испаний лигийн багууд бэлтгэлдээ гарчихсан байсан цаг. Гэнэт нэг л өдөр тэнгэр бүрхэв. Эспаньолын залуухан ахлагч зүрх нь хаагдан, баг фэнүүдээ орхин одов. Дараа нь 11 сард бүр ч аймшигтай явдал тохиолдож, Германд нэгэн шилдэг хаалгач галт тэрэгний урдуур ороод амиа егүүтгэчихэв. Хэдхэн хоногийн өмнө маш их гэрэл цацруулан инээмсэглэж байсан гэх тэр яагаад ингэх болов?

Хэн ч үл мэднэ. Гэвч энэ дундаас нэгэн зоригтой хүн гарч ирэв. Түүний насан туршийн хань Тереза энэ хүнд үед эмэгтэй хүнд баймгүй тэвчээр гарган бүхнийг тод болгосон. Герман орон даяар зоригийг нь биширч, түүний хөлд бөхийв. Энкегийн үхэл нь Герман гэлтгүй бүх Европ даяар шокны байдлыг авчирсан юм. Сэтгэлээр унах өвчнөөс хэрхэн сэргийлэх тухай хэзээ ч хаана ч байгаагүй ихээр яригдаж эхлэв. Хэдэн долоо хоног энэ сэдэв хэвлэл мэдээллийнхний гол сэдэв байсан гэж болно. Бүрхэг цаг агаартай, хавраас намрын хооронд хүн депресст хамгийн их ордог ажээ. Идэж буй хоол унд ч хүчтэй нөлөө үзүүлдэг гэх. Сүүлийн хэдэн жил сонсогдоогүй аймшигт явдал болсоон.

3. Өмнөд Африк 2010

Одоо жинхэнэ хар тивийн аваргын тухай ярьж эхлэе дээ. Сенсаацаар арвин урьдчилсан шат арайхийн өндөрлөсөн ч дэлхийн аварга болоод дуусах хүртэл яригдах тэмцээн байсан юм. Тив тивээр нь цухас дурьдая.

Далайн орнууд. Австрали Азийн хэсэг рүү орсон нь Шинэ Зеландад түүхэн боломжийг нээж өгсөн билээ. Тэд ч хэдэн өчүүхэн жараахайн дунд эргэлдээд гарах нь тодорхой. Азийн хэсгийн 5 дахь багтай үзэхэд аз тэдний талд шовойсон юм. Ингээд тэднийг дэлхийн аваргын дэвжээнд анх удаа харах болжээ.

Ази. 1966 онд Умард Солонгос Италийг хожиж байсан нь тухайн үедээ онцгой нэгэн сенсаац болж байлаа. Үүнээс хойш тэд дэлхийн аваргад ороогүй байсан юм. Энэ удаад нөгөө Солонгостойгоо нэг хэсэгт таарсан ч хамтдаа гараа хөтлөлцөөд хар тив зорих болсон. Япон Солонгос 2 угаас байнгын зочин. Австрали бол ойлгомжтой.

Европ. Ер нь л ширүүн байсан шүү. Франц, Португал 2 эцсийн мөчид эрхээ авсан. Францын тоглолтыг гэхдээ бүгд харсан. Францын хөлбөмбөгийн ертөнцөд нэр нөлөө бүхий олон ч хүн өөрсдөө тэр үед их шүүмжлэл гаргаж байлаа. Ирланд дараа нь цагаан хуудсаар 33 дахь багаар зорих хүсэлт гаргасан ч ФИФА татгалзсан. Хэрэв Франц өмнөх тэмцээн шиг финал хүртэл явбал энэ тоглолт үргэлж сөхөгдөх нь гарцаагүй. Португал мөн л арайхийж орсон бол Швед, Орос, Хорват зэрэг хүчирхэг улсууд гэрээсээ үзэх болсон. Германы шигшээ дотор уур амьсгал тийм ч таатай байгаагүй. Подолски Баллакт гар хүрээд амжсан бол менежер Биерхофф бас асуудал босгоод л. Гэсэн хэдий ч тэд эрхээ авч чадсан. 2-оор гарсан оросууд харин нэг бүдрэхээр долоо бүдэрнэ гэгчээр Словенд тавиулчихлаа.

Африк. Хар тив анх удаагаа 6 төлөөлөгчтэй орж байгаа. Өмнөд Африк зохион байгуулагчийн хувиар шууд нэг эрхийг Европоос булаасан. Хэсэг бүрээс топ багууд орж байгаа, өмнөх удаагийнх шиг сенсаац бага гарсан. Гэхдээ Алжир Египетийн хоорондох тоглолт дэндүү ширүүн болж өнгөрсөн дөө. Алжир сүүлийн тоглолтоо Египетэд хийх болоход тэднийг онгоцны буудалд буусан цагаас эхлээд л дарамтсалсан. Чулуун мөндөр автобус руу нүүлгэсний улмаас 4 ч хүн эмнэлэг хүргэгдсэний дараа Алжирын тал тоглолтыг хойшлуулахыг хүссэн ч ФИФА зөвшөөрөөгүй билээ. Энэ тоглолтод талбайн эзэд сүүлийн мөчид гоолдсоноор 2 багийн дунд нэмэлт тоглолт гарах болсон юм. Энэ удаад дундын талбайд буюу Суданд хийж, ялагчаар Алжир тодорсон. 2 багийн хоорондох дайсагналыг харахад 2005 онд туркчүүдийн гаргаж байсан шиг зэрлэг авир дахин харагдаж байлаа.

Америк. Өмнөд Америкт жинхэнэ сенсаац дэгдсэн гэж болно. Аргентины саятан хөлбөмбөгчид уулын Боливт очоод 6-0-оор нам тавиулав. Энэ хэсэгт харин Парагвай эхнээсээ л хүснэгтийг итгэл төгс тэргүүлж эхэлсэн. Гэхдээ нээлтээ бүтэлгүй эхэлж байсан Бразил яван чангарсаар нэгт орсон. Дэлхийн 2 удаагийн аварга Уругвай дахин тоосоо өргөх болсон бол Хойд Америкт Америк гараанаасаа тодорсон. Гэхдээ Мексик төгсгөлийг маш сайн хийсэн юм. Хондурасыг мөн бид хэр баг вэ гэдгийг харах болно.

12 сарын эхээр сугалаа явагдлаа. Бразил, Португал, ЗЯЭрэг нэг хэсэгт орсон нь үхлийн хэсэг гэлтэй. Гэхдээ миний бодлоор өөр хэсэгт жинхэнэ тулаан явагдах болов уу. Хэдий Германд маш хүнд байх ч тэд яаж ийгээд хэсгээс гарчих байх. Нөгөө эрхийн төлөө Серби, Австрали, Гана гэсэн улсууд жинхэнэ эрэгчин эмэгчнээ үзсэн тоглолтуудыг гаргах болно. Яахын аргагүй жигд улсууд. Англи ба Испани харьцангуй сул зоонд орсон. Сугалааны үед Марадона эрхээ авсны дараа гаргасан авир үйлдлээсээ болоод бандуулсан гэсэн нь нэлээн томоохон шуугианыг дэгдээж байлаа.

2. Европыг сандраасан будлиантай хэргүүд

2006 оны дэлхийн аваргаар италичууд гайхалтай тоглосоор түрүүлчихээд гэртээ иртэл халуун зунаар хүйтэн мөс оронд нь хүлээж байлаа. Ювентус доошоо унаж, Милан тэргүүтэй 3 баг ихээхэн өндөр торгууль амсав. Бүх баг үүнээс сургамж авсан болов уу гэтэл мөнгөний үнэрт автагдсан нөхөд их байх юм. Ялангуяа Азийн доншуур нөхөд европчуудыг хөөргөж, маш олон саяыг тохиролцоонд үрсэн гэх. Өөрөөр хэлбэл хэдэн жилийн өмнөх Хойцерын хэрэг шиг тоглолтын үр дүнг санаатайгаар өөрчилж, тэр дундаас бооцоо тавигчдын мөнгийг халаасалж байлаа. Европ даяар нийтдээ 200 орчим тоглолт үүнд хамрагдсан гэсэн мэдээг сонсоод эрхэм Платини суудлаасаа унасан байх даа. Том лигүүдийн 2-р лигээс доошхи лигүүд, зүүн Европын дээд лигүүд үүнд хамгийн их өртсөн гэж байгаа. Европ даяар мөрдөх хөдөлгөөн өрнөж хэд хэдэн улсад 50 гаруй нэгжлэг хийв. Швейцарт 2 оромж олоход өч төчнөөн бэлэн мөнгө, 10 орчим саяын өртөгтэй тоног төхөөрөмж оллоо. Одоогоор тогтоогтоод байгаа нь 10 саяын залилан байгаа. Энэ тоо цаашид хэд ч хүрэх юм, бүү мэд.

Нийтдээ 200 давсан сэжигтнүүд байцаагдаж байгаа аж. Германд гэхэд л 15 хүнийг хэдийнэ баривчлаад байгаа. Бохумын нэгэн тоглогч гэмээ хүлээв. Түүний ярьснаар нэгэн эрхэм түүнд Азийн мөрийтэй тоглоомын газруудын хүссэний дагуу маш муу тоглох хэрэгтэйг сэнхрүүлж. Тэр багаасаа дараа нь 8400 еврогийн торгууль хүртжээ. Энэ бол ганцхан л жишээ. Энэ будлианд хамгийн их өртсөн нь Европын лигийн тоглолтууд. Тэгэхээр хавар бас тоглолтуудын оноолтод өөрчлөлт орж ирэхийг үгүйсгэх аргагүй. Мөн Аваргуудын лигийн 3-4 тоглолт бас хамрагдсан гэж байгаа. Энэ бүх 200 тоглолт зөвхөн 2009 оны тоглолтууд гэхээр хөлбөмбөгийн ирээдүй хаашаа явах гээд байна гэсэн асуудал босч ирж байгаа. Бундэслигийн аль багийнх нь билээ нэг хаалгач Хөлбөмбөгийн шударга үнэн гэж тэгээд хаана үлдэх болж байна вэ гэсэн оновчтой үгээр энэ хэсгийг өндөрлөе.

1. Барса, Барса, Месси, Месси

Каталоны багийн фэнүүдийн хувьд мөрөөдлийн жил болж өнгөрсөн. Оны эхнээс л бараг бүх тоглолтдоо 75 хувийн бөмбөг эзэмшилттэй байсаар оролцсон бүх тэмцээндээ аваргалсан. Хавар заналт дайснаа 6-2-оор хожиж, аварга авах нөхцлөө бүрдүүлсэн. Аваргуудын лигт дотоодын лигээс хамаагүй хүнд даваануудыг давсаар түрүүлсэн билээ. Лионы дараа Спортингийг 12-1-ээр уншсан Байернд өөрсдөд нь хичээл заасан юм. Хагас шигшээд Челсигийн талбайд хийсэн тоглолт нь хэдэн жилдээ яригдах тоглолт болсон буй заа. Уг тоглолтод Норвегийн шүүгч Өвребо хэд хэдэн 11м-ийг татгалзсан юм. Ер нь тэр их бантан хутгасан доо, худлаа улаан хуудас энэ тэр гээд л. Ямар ч байсан энэ тоглолт Барсад маш хүнд болсон. Өвөл нь Оросоос ирж Челсиг удирдах болсон Гуус эрхэм уг нь маш зөв тактик хэрэглэсэн. Адилхан нээлттэй тогловол алуулна гэдгийг тэр мэдэж байсан. Гэхдээ хамгаалж болох ч хааяа довтлох ёстой гэдгээ мартсаныг нь Мессигээс эхлээд барсачууд бүгд л хүлээн зөвшөөрч, эгдүүцлээ ил тод илэрхийлж байсан юм. Месси бүүр хэзээ хойно 8-р сард Челси хөлбөмбөг тоглож чаддаггүй гэж ярилцлага өгсөн нь хэвлэлүүдээр дорхноо л цацагдсан. Тэр тоглолтод үнэхээр ч Челси 11-үүлээ зоондоо зогсчихоод бөмбөг ирүүт цөлөөд байсан юм. Гэхдээ нөгөө талаар Гуусын тактик эцсийн мөч хүртэл маш үр дүнтэй ажилласныг дурьдахгүй өнгөрч бас болохгүй. 2009 оны хамгийн дуулиантай энэ тоглолтод 2 тансаг гоолыг бид харсан билээ.

Финалд Барса өмнөх жилийн аварга МанЮтд-тай таарав. Тоглолт нэг багийн давамгайлал дор өндөрлөсөн гэж болно. Тэр ч байтугай дэлхийн шилдэг хамгаалалтын дуо гэсэн ангилалд зүй ёсоор тооцогдох хослолын эсрэг өчүүхэн Месси толгойгоороо гоол хийсэн нь бүр ч жигтэй явдал байлаа. Тоглолтын дараа Роналдо Сэр Алексийг тактикаа буруу сонгосон гэсэн нь үнэний хувьтай. Тэгж нээлттэй тоглодог багтай адилхан 4-3-3-аар тоглохын оронд тэгш 4-4-2-оо сонгоод үзсэн бол ядаж л тэнцүүхэн тоглолтыг үзэгчид үзэх байсан байх. Барса энэ жил үнэхээр одтой байлаа. Оны төгсгөл рүү Клубын дэлхийн аваргыг авснаар гайхалтай улирлаа перфект үдсэн юм. Залуу хүү Педро нь бүх 6 тоглолтод гоолдсон цорын ганц тоглогч болон түүхэнд нэрээ бичүүллээ.

Энэ жилийн Барсаг бяцхан Мессигээс салгахын аргагүй. Хүүхэд байхдаа Барсад ирээд өсөлт нэмэгдүүлэх эм ууж байсан тэр өнөөдөр багийн гол мотор нэгэнт болжээ. Ямар ч хүчтэй, эвгүй пасс ирсэн хөлөндөө соронзтой мэт хүлээж авах чадвар, хэний ч санаанд ормооргүй уран чамин хууралт, талбайн ямх газрын үнэ цэнийг ч мэдрэх чадвар, өршөөлгүй гүйцээлт гээд л түүний чадварыг дахин дахин бичээд баймаар. Оны сүүл рүү Европын шилдгийг зүй ёсоор хүртлээ. Оны зааг дээр тэр дэлхийн шилдэг болох нь нэгэнт тодорхой болов. Тэр ч байтугай рекорд саналыг авч шилдэг болсон билээ. Баг нь түүнтэй энэ жил шинэ гэрээ байгуулсан нь мундаг гэрээ байлаа. 2016 он хүртэл багтаа үлдэх болсон түүнийг өөр баг авах тохиолдолд 250 сая евро каталон багт төлөх болно гэсэн заалт Мессиг хүссэн ямар ч том багийн толгойд түүнийг оролдохоо зогсооё гэсэн бодлыг төрүүлсэн болов уу.

Оны онцлох 10-ын тэргүүнээр энэ жил үнэхээр одтой хийморьтой байсан Барселонаг нэрлэхээс аргагүй. Баг нь Барсатай таарсныг сонсоод хэлсэн Жуниньогийн үгээр олон хоногийн цуврал нийтлэлээ цэглэе дээ.

“Би тэдний бөмбөггүй байх үеийн тоглолтыг хүртэл харах дуртай”

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Давид Плит

1982/83 оны улирлын сүүлийн тойргийн тоглолтонд Лутон таун багийн хувь заяа шийдэгдэх болоод байв. Хэрвээ тэд ялагдах аваас доод
лиг рүү унах хүнд нөхцөл байдалд Манчестер ситигийн талбайд зочлон тоглосон бөгөөд цаг дуусахаас 4 минутын өмнө Серби хамгаалагч Радомир Антич хожлын гоолыг Лутонд авчрахад Давид Плитийн (Лутоны менежер) сэтгэл хөдлөл дээд цэгтээ хүрч талбайгаар хөндлөн гулд гүйх нь тэр. Хэдийгээр Лутоныг удирдсан 9 жилийн хугацаандаа Плит ямар нэгэн цом аваагүй ч энэ мэтчилэн үйлдлээрээ хөгжөөн дэмжигчдийнхээ хайрыг татаж чадсан юм. Магадгүй амжилт муутай дасгалжуулагчид түүнээс ямар нэгэн зүйл суралцах хэрэгтэй байх.

Грэйм Соунесс “Хатан зоригтон”

Түүний хийсэн үйлдлийг гайхалтай гэхээсээ илүү солиотой гэдэг. Өөрийг нь алахаас буцахгүй болтлоо уурссан эсрэг багийн танхайчуудын өмнө багийнхаа тугийг барин гүйх солиотой бодол зөвхөн түүнд л төрөх байх. 1995 оны Туркийн цомын финалд заналт өрсөлдөгч Фенербахчег ялсны дараа (2 : 1) Галатасарайн менежер Грэйм Соунесс  энэ үйлдлийг хийсэн бөгөөд дараа нь  Турк даяар  түүнийг Грэйм Хасан гэж нэрлэж байв. Шотландчуудаа гэж…

Бебето ”бүүвэйлсэн нь “

1994 оны ДАШТ-д Бебето 3 гоол оруулсан ч гэсэн хүүгээ бүйвэйлж буй ”celebration” нь хүмүүсийн сэтгэлд илүү үлдсэн байх. Шөвгийн наймд Голландын эсрэг хийсэн тоглолтын 63 дахь минутад Бебето гоол оруулж Ромарио, Мазиньо нартай хамт ”хүүгээ бүүвэйлж” өмнөх өдөр нь амаржсан эхнэртээ бэлэг барьжээ.

”Лууван иддэг” Эдмилсон

Бразилийн орон нутгийн Бело  Хоризонте багийг ”Туулайнууд” хэмээн хочилдог . Харин тэдний заналт өрсөлдөгч Атлетико Минейрогийн довтлогч Эдмилсон нэгэн ”гоё” селебрэшн бодож олжээ. Хоризонтегийн хаалганд гоол оруулсан даруйдаа мань эр шоортноосоо лууван гаргаж эсрэг багийнхаа фенүүдийн өмнө тухтай гэгч нь идэж гарчээ. Мэдээж хэрэг тоглолтын дараа бөөн л юм болсон нь ойлгомжтой …

Робби Фаулер ”үнэртсэн нь”

1999 оны Мерсисайдын дербид гоол оруулсныхаа дараа Робби Фаулер юу хийснийг санаж байна уу. Дараа нь Жерер Улье түүнийг үйлдлийг тайлбарлахдаа ”ногоо иддэг нэг төрлийн африк” бүжиг гэж ”халаасан” байгаа юм. Үнэн хэрэгтээ мань эр өөрийг нь хар тамхи хэрэглэдэг гэж гүтгэсэн хэвлэлийнхнийг чадах гэсэн л хэрэг. Түүний энэ үйдлээс болж баг нь £60,000  торгуулсан ч Фаулер юу ч гэсэн сэтгэл хангалуун үлдсэн бизээ.

”Гольфчин” Крайг Беллами

”Aтаман” Беллами 2007 оны өвөл Ливерпульд тоглож байхдаа багийн анд Рийзийг гольфийн цохиуроор ”нүдсэн” ялд унасан. Энэ явдлын дараа мань эр  Барсагийн хаалганд оруулсан гоолоо гольф цохиж тэмдэглэж олныг ярих юмтай болгожээ. Тэр зунаа Беллами Ливерпулийг орхисон нь магадгүй энэ явдалтай холбоотой ч байж мэднэ.

Пол Гаскойний ”шүдний эмчийн сандал”

Английн шигшээн түүхэн дэх хамгийн алдартай селебрэшн бол мэдээж ”Шүдний эмчин сандал”. Евро 96 тэмцээний хэсгийн хоёр дахь тоглолтонд оруулсан гоолоо Пол Гаскойн багийнхаа андуудтай шүдний эмчийн сандал болон тэмдэглэсэн. Учир нь тэмцээн эхлэхээс  өмнө Газза тэргүүтэй Английн шигшээн тоглогчид бааранд наргиж байгаа зураг сонинд хэвлэгдсэн бөгөөд Газза шүдний эмчийн сандал дээр ”тухалсан” байдалтай гарчээ. Харин Шотландчууд үүнийг нь доромжлол мэтээр л хүлэээж авсан.

Юрген Клинсманний ”жижиглэлт”

1990 оны ДАШТ-ий дараа Клинсманыг Англи даяар ”жүжиглэгч” гэж харааж байлаа.  Тоглогч болгон  л ялахын төлөө чадах бүхнээ хийдэг болохоор түүний хийсэн үйлдлийг бас шүүмжлэх нь ч хаашаа юм. Харин Клинсман Тоттенхэмийн бүрэлдэхүүнд хийсэн анхны тоглолтдоо  энэ бүхний ”хариуг нь” тун овжноор барьжээ. Анхны гоолоо мань эр ”dive” хийж тэмдэглэсэн бөгөөд цэнгэлдэхэд цугласан үзэгчдийг багагүй хөгжөөжээ.
Дебут тоглолтодоо гоолдсоноор Юрген Спурсын фенүүдийн хайрыг маш хурдан татаж, Их Британий үзэгчдийн ч хүндэтгэлийг хүлээж эхсэлсэн юм.

Марко Тарделлигийн нулимс

1982 оны ДАШТ-ий финалд гоол оруулчихаад хүүхэд адил баярлан гүйх Тарделлиг та бүхэн санаж байгаа байх. Тэмцээний турш сэлгээний сандалд суусан түүний хувьд шигшээ тоглолтонд оруулсан гоолоо өөрөөр яаж ч тэмдэглэх билээ дээ. Хожим түүний гоолын баярыг ”Тарделлигин нулимс” гэж нэрлэсэн гэдэг. Тарделлигийн гоолоос гадна Росси, Алтобелли нар тус бүр нэг гоол оруулж Италичууд 3 дахь удаагаа дэлхийн аварга болж байв.

Рожер Милья - Тугны бүжиг
1990 оны ДАШТ-д хар тивийн төлөөлө Камерун жинхэнэ шуугиан тарьж байлаа. Хэсгийн эхний тоглолтонд аваргаа хамгаалж байсан Аргентинийг сөхрүүлээд байсан тэд хоёр дахь тоглолтонд Рожер Мильягийн2 гоолоор Румыныг мөн буулгаж авсан юм. Ялангуяа эхний гоолын дараа Милья булангийн тугны бүжиг хийж үндэсний урлагийг ”сурталчилаад” амжсан байдаг.

Хуваалцах/Тэмдэглэх