Сингапурын уралдааны зам нь Испанийн Валенсиягийн адил 2008 онд ашиглалтанд орсон хотын доторхи уралдааны талбар юм. Нийт 5,073 км үргэлжилэх уг замыг Монте- Карло болон Валенсиятай   адилхан гэж үздэг. Энэ гайхалтай тойрог замын  бусдаас ялгарах гол онцлог Формула-1-ийн цорын ганц шөнийн уралдааныг явуулдагаараа гойд юм. Замын дагуу 1600 гэрлийн прожекторийг байрлуулж, тэднийг 108 км урт кабелиар холбож гэрэлтүүлдэг.

Marina-Bay-Street-Circuit бол цэвэр хот доторхи уралдаан учир гүйцэж түрүүлхэд амаргүй тооцогдоно.  Асфальт нь их долгионтой учир уралдаж буй машинууд оч гялалзуулан давхицгаадаг. Хамгийн дээд тал 297 орчим км цагийн хурдлах боломжтой гэж тогтоосон. Мөн цагийн зүүний эсрэг чиглэлд нийт 61 тойрог уралддаг. Зүүн тийш14, баруун тийш 9 эргэлттэй . Сингапур бол осол гарах магадлал хамгийн өндөртэй замын нэг. Тийм учраас өнгөрсөн 3 уралдаан бүрт Safety Car замд гарсан бөгөөд нийт 20 тойрог уралдагчидыг хошуучилжээ. Хамгийн анхны ялагчаар Фернандо Алонсо тодорч байлаа. Гэхдээ хожим багийн хамтрагч Нельсон Пике   багийн дарга Флавио Бриаторе нарын хуйвалдаанаар зориуд осол хийж Алонсод түрүүлэх боломж олгосон нь илэрсэн билээ.

С.Феттель энэ улирлын 13 уралдааны 8 –д ялалт байгуулж хамгийн ойрын өрсөлдөгч Ф.Алонсогоос112 –оор илүү оноотой байгаа юм. Өнгөрсөн жил Абу Дабигийн уралдаанд Алонсо, Хэмилтон мөн Марк Уэббер нартай өрсөлдөж тун гайхалтайгаар дэлхийн аварга болж байсан бол Сингапурт түүнд ойрхон өрсөлдөгч алга. Хэрвээ Феттель Ням гарагт дэлхийн аварга болж чадвал хамгийн богино хугацаанд дэлхийн аварга болсон нисгэгчидийн  долоодугаарт эрэмблэгдэх юм.

Өмнө нийтлэгдсэн холбоотой мэдээллүүд

Масса: Рено хулгай хийсэн

Алонсо: Өнгөрсөн жилийн талаар юу ч хариулахгүй

Рено буруутай

Рено скандал Сингапур „Crashgate”

Испани эрийн “үдшийн бүжиг”

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Өнгөрсөн 6-р сард  FIA  2011 оны Формула-1-ийн   зарим нэг өөрчлөлтийг тодотгосон билээ. Тэгвэл Даваа гарагт шинэчилсэн дүрмийг нийтэд танилцууллаа. Үүнээс зарим нэг өөрчлөлтийг танилцуулж байна.

Унгарын гран-прид Михаэль Шумахер  Рубенс Барикеллогийн эсрэг хийсэн үйлдлээс үүдэн,   ямар ч нисгэгч  байрлалаа хамгаалахдаа  өөр  нисгэгчийг санаатайгаар замаас шахах эсвэл олон удаа чиглэлээ өөрчлөхийг хориглоно гэж заав.  FIA  алдаа гаргасан  стюартуудын торгуулийн  хэмжээг нэмэгдүүлэх болжээ.

Стюартууд нь Drive-Through  болон Stop-and-Go ,   дараагын уралдаанд  оногдуулах торгууль,  цагийн торгууль болон сануулга өгөх зэргээс гадна уралдааны  дүнг нь цуцлах, дараагын уралдаанд оролцох эрхийг хасах хүртэл торгуулиудыг өгөх эрхтэй болов.

2011 оноос эхлэн нэг хурдны хайрцгыг   5 уралдаан дарааллан  хэрэглэнэ.  Нэгдэх болон хоёрдахь  чөлөөт уралдааны өмнө хурдны хайрцагт өөрчлөлт хийх боломжтой. Хурдны хайрцгыг солисон эхний тохиолдол торгуульгүй. Нөөц хурдны хайрцгыг зөвхөн тэр долоо хоногтоо ашиглана.  Энэ зохицуулалт нь улиралын сүүлийн гараанд хамаарахгүй юм байна.

2011 онд 107 % дүрмийг хэрэгжүүлнэ

107 % нь 1996-2002 оны хооронд ашиглаж байсан дүрэм юм байна. Нисгэгчид , байрлал эзлэх шалгаруулалтанд хошуучилсан нисгэгчийн цагаас 107 % багагүй хурдалсан тохиолдолд уралдаанд оролцох эрхтэй болно. Өөрөөр хэлбэл хамгийн хурдан нисгэгчээс 7 хувиар бага хурдалсан нисгэгчийг уралдаанд оролцуулахгүй. Гэхдээ стюартууд тодорхой шалтгааныг харгалзаж тухайн нисгэгчийг уралдаанд оролцуулах эрхтэй.  Энэ дүрмээр хэт  удаан машинуудыг шигшэж   уралдааны аюулгүй байдлыг хангах зорилготой юм байна.

6 –р сард Genf  хотноо болсон  FIA-гийн хуралдаанаас  2011 оны Формула- 1-ийн шинэ дугуй нийллүүлэгчийг сонгосон юм.  Сүүлийн жилүүдэд дангаараа Формула-1-ийн дугуйг хангаж байсан “Bridgestone” нь  2011 оноос  Формула-1-д оролцохгүй болсонтой  холбогдуулан Формула-1-д шинээр дугуй нийлүүлэгчийг тодруулах   чухал аянд  багагүй хугацаа зарцуулж,  хэд хэдэн дугуй үйлдвэрлэгч нар өрсөлдсөнөөс  Италийн “Pirelli”  шалгарч  3 жилийн гэрээ байгуулсан. Ирэх жил дугуйны дүрэм өөрчлөгдөхгүй тул “Pirelli”   нь “Bridgestone”  -ний адилаар 4 төрлийн  сликс  болон 2 төрлийн борооны   дугуйг нийлүүлэх юм. “Pirelli” хамгийн сүүлд 1991 онд Монтреальд дугуй нийлүүлж байснаас хойш 19 жилийн дараа  Формула-1-д эргэн ирж байгаа юм. Тэр үеийн гол өрсөлдөгч нь  америкийн “Goodyear”  байлаа.

Дарж үзнэ үү

Техникийн дүрэм

Спортын дүрэм

FIА холбоотой мэдээ

Бриаторе FIA-гийн эсрэг

Макс Мослиг залгамжлагч тодорлоо

FIA FOTA-гийн маргаан эцэс боллоо

Мосли FOTA-г амтгүй чихрээр шахаж байна

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Харин Алонзогийн багийн анд Масса ч муугүй урaлдаж 3-р байранд оржээ. Себастьян Веттел сүүлийн тойрог хүртэл пит стоп хийлгүй уралдсан тактик нь амжилтанд хүрч Росбергийн урд ямар ч байсан орж чадлаа. Ред Буллын ашигласан энэ тактикийг мэргэжилтнүүд үнэлж байна.
Макларений Луйс Хэмилтон барианас дөнгөж гараад дугуй нь Массагийнхтай харшилдаж уридлагаа алдан уралдааныг үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон нь харамсалтай.  Тэрээр энэ ослын талаар ”Би уг нь эхлээд маш зөв байрлал эзлээд дажгүй явж байсан. Гэхдээ эргэлтэн дээр 3-р байр луу урагшлах гэж хэтэрхий яарснаасаа болоод энэ ослыг гаргачихлаа. Яах аргагүй миний алдаа.

Тэмцээн өндөрлөх болоогүй байна. Би өнөөдөр гаргасан алдаагаа сайн бодож ирэх уралдаанд хичээх болно. Гэхдээ л миний сэтгэл тавгүй хэвээр байна” гэжээ. Макларен энэ гараанд анх удаа  f-duct шулуун замд хурд нэмэгдүүлэгчийг ашиглахгүй гэж уралдааны өмнө бичиж байсан. Гэвч Женсон Баттон үүнийг ашиглахаар шийдсэн бөгөөд харин Луйс Хэмилтон багийнхаа андтай санал нийлсэнгүй.  Энэ нь ч магадгүй түүний байрлал тогтоох уралдааны дүнтэй холбоотой байх.

Энэ гарааны дараа Марк Уэббэр түүнээс 5 оноогоор илүү гарч ДАШТ-ийг тэргүүлж эхэллээ.
Эхний 36 тойргийн дараа Женсон Баттон уралдааныг тэргүүлж байлаа. Харин пит стопын дараа тэргүүлэгчийн байр өөрчлөгдөж Ферригийн хүлэг уралдааныг тэргүүлэх болсон юм.
Михайль Шумахер энэ гараанд 9-р байр эзэлж оноо авч чадлаа. Харин түүний өмнө Роберт Кубица оржээ. Энэ гарааны ялагч Фернандо Алонзо ярихдаа ”Сайн амжилт нь илүү ихийг хийх урам зоригийг өгдөг. Гэхдээ энэ жилийн онооны шинэ систем нэг гараанд ч тэргүүлэгчийн байр өөрчлөгдөж мэдэх нөхцлийг бүрдүүлж байгаа. Тиймээс бид одоо энэ ялалтдаа хөөрөлгүй зөв тактикийг ирэх гран прид ашиглах хэрэгтэй” гэжээ.
Формула нэгийн ДАШТ-ий дараагийн гран при 9 сарын 24-нд Сингапурт явагдана.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Toro Rosso,  Mercedes-ийн өөрчлөлт

Toro Rosso багийнхан  Сепангд машиныхаа хажуу бөөрөнд,  яндангийн  эргэн тойронд хөргөлтийн нэмэлт нээлхий хийж өгчээ. Энэ нь машины дугуйнд бүрэн халхлагдаж байгаа юм. Mercedes  багийхан үүнтэй төстэй  өөрчлөлтийг  MGP-W01 –д хэрэглэжээ. Тэд Бахрайн болон Мельбурнд  нарийхан урт онгорхойг байрлуулж  халуун агаарыг дээш нь чиглүүлж байв. Харин Сепангд  халууныг илүү гадагшлуулахын тулд өмнөхөөс илүү том нээж өгчээ.

МcLaren-ний урд далавч

Малайзийн уралдаанд тэдний аэродинамикийн шинэчлэл үр дүнгээ өгсөн гэж бодож байна. Бахрайнд  стюартууд  МcLaren-ний урд далавчнs хажуугийн хурц  ирмэгийг өөрчлөхийг шаардаж байжээ. Үүнийн дараа тэд урд далавчны хажуу ирмэгийг  өөрчилснөөр  дугуй руу чиглэх  агаарын эргүүлэгийн  хүчийг  багасгаж  чадсан байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Дараах байдлаар оноог өгөхөөр болжээ.

1-р байр – 25 оноо
2-р байр – 18 оноо
3-р байр – 15 оноо
4-р байр – 12 оноо
5-р байр – 10 оноо
6-р байр – 8 оноо
7-р байр – 6 оноо
8-р байр – 4 оноо
9-р байр – 2 оноо
10-р байр – 1 оноо

Түүхийн явцад онооны систем ямар байсныг харуулъя.

Яг энэ онооны системээр 2009 онд уралдсан бол Женсон Баттон 239,5, Себастъян Феттель 206, Рубенс Баррикело 191 оноо авах байж.

Хурлаар мөн 2011 оноос эхэлж давхар диффузер тавихыг хориглохоор болжээ.

Мөн ирэх жилээс багийн долоо хоногт хэрэглэх дугуйны хэмжээг 14 багц байсныг 11 болгож багасгасан байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Тоёота багийнхан хамгийн түрүүлж энэхүү мэдээг талархан хүлээж авлаа.
Тэгэхээр гомдол гаргасан багууд давхар диффузортой багуудтай өрсөлдөхийн тулд ижил төстэй техникийн шинэчлэлийг хийхээс өөр аргагүй болж байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Формула-1 ийн  2009 оны улирлын дүрмийн өөрчлөлтийг ерөнхийд нь танилцуулъя.

Хөдөлгүүр, Мотор

Уралдааны хоёр долоо хоногт ашиглах ёстой хөдөлгүүрийн хуучин дүрмийг халлаа. Харин хурдны хайрцгийг уралдааны дөрвөн долоо хоног солихгүй дүрэм хэвээр үлдэв. Моторын эргэлтийн тоог 19 000 аас 18 000 хүртэл багасгав.Нэг улиралд нисгэгч бүр найман хөдөлгүүр хэрэглэх юм. Гэхдээ нисгэгч хэзээ шинэ хөдөлгүүрээ ашиглах нь тухайн багийн асуудал гэнэ. Нэг баг нийтдээ 20 хөдөлгүүр ашиглах ба хоёр нисгэгчид 16 оногдож, үлдсэн дөрвийг нь туршилтанд зориулах ажээ.
Рено баг нь дангаараа хөдөлгүүрийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх  давуу эрхтэй болжээ. Яагаад гэвэл тэдний хөдөлгүүр бусдаас доогуур үзүүлэлттэй  байсантай холбоотой гэнэ.

KERS

Энэ улирлаас эхлэн кинетик энергийг машинуудад ашиглахыг зөвшөөрсөн билээ. Тоормослох үед үүсэх дулааныг хадгалж,  тусгай электрон моторын тусламжтайгаар хөдөлгөх хүчийг нэмэгдүүлэх юм.Уралдах явцдаа  нисгэгч,  бүхээг дэх товчлуураар  ойролцоогоор 81 хүртэл морины хүчээр хөдөлгөх хүчийг нэмэх боломжтой гэнэ.Гэхдээ FIA  энэхүү системийг заавал ашиглахыг албадахгүй учир зарим багууд  KERS-гүй уралдаж эхлэх юм.

Дугуй

Ховилгүй дугуй эргэж ирлээ.Урьдын адил нисгэгч бүр Гран Пригийн үеэр 14 багц дугуйг авах эрхтэй. Уралдааны үед хатуу болон зөөлөн  хольцтой дугуйг заавал хэрэглэх ёстой.

Аэродинамик

Машины урд хитэг 1400 мм-ээс 1800 мм болон өргөсөж, 75 мм доошоо суурьлагдаж байна.Энэ нь нисгэгч  өрсөлдөгчөө довтлоход  нэмэр болох гэнэ. Хойд хитэгийг нь 150 мм өндөр болгож, 1000 мм- ээс 750 мм хүртэл нарийсгажээ. Ингэснээр тухайн орчинд үүсэх агаарын бөөгнөрлыг багасгах аж. Мөн “Dirty Air” буюу хойд талд үүсэх сөрөх агаарын урсгалыг багасгаж араас нэхэгч нисгэгчид эерэг нөлөөтэй болох юм.
Мөн аэродинамикийн бүх нэмэгдэл эд ангиудыг 2009 онд  ашиглахыг хоригложээ.

Туршилтын хязгаар

Хэмнэх  бодлогын давалгаанд  улирлын явцад туршилт хийхийг хориглож байгаа юм. Залгамжлагч залуу нисгэгчид нь 24 сарын дотор Формула-1 ийн уралдаанд оролцоогүй ба ойролцоо хугацаанд  дөрвөөс илүүгүй өдрийн туршилт хийгээгүй тохиолдолд нэмэгдэл туршилт хийх боломжтой.

Бусад

FIA нь уралдааны стратегийг ил болгох үүднээс, байр эзлэх уралдааны дараа машинуудын жинг мэдэгдэх гэнэ. Ингэснээр багууд бусдын тактикийг судлан, тааварлахаа болих юм.
Аюулгүйн машин замд гарсан тохиолдолд цэнэглэх зогсоол нээлттэй үлдэх ажээ. Нисгэгч бүрт тойргын хурдны цагийг электрон мэдээгээр дамжуулах юм. Хэрэв энэ хугацааг зөрчвөл торгуультай.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Хөдөлгүүр,мотор

Формула-1 ийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд ,найман цилиндртэй ,цилиндр бүр нь  дээд тал нь 5 хавхлагтай,2,4 литр эзэлхүүнтэй,дөрвөн тактын (ээлжит) хөдөлгүүрийг зөвшөөрдөг.Турбин,цэнэглэдэг болон бусад хөдөлгүүрийг ашиглахыг хориглоно.Мөн зууван поршен ,энерги хуримтлуулагч,хэмжээ нь өөрчлөгддөг   яндан,хий гадагшлуулагч зэргийг ашиглаж  хөдөлгүүрийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлхийг  хориглоно.Хөдөлгүүрийн  жин  95 кг-аас багагүй байхыг зааж өгсөн.Моторын эргэлт минутанд 19 000 аас хэтэрч болохгүй.Нэг хөдөлгүүрийг уралдааны 2 долоо( албан ёсоор Бямба,Ням) хоногт ашиглах ёстой.Хөдөлгүүрт агрегат засвар ,тосны насосыг засах зэрэг нэмэгдэл засварыг хийж болно.Хөдөлгүүрийг солисон тохиодолд гараанд 10 байрлал ухрах торгуультай.

Моторын удирдлага

Формула-1 машины моторууд   хөдөлгүүр унтрахаас сэргийлэн  “Anti-stable ” программтай байна .Энэ нь  нисгэгч 10 секундын дотор хөдөлгүүрийг хэвийн ажиллагаанд нь эргээд  шилжүүлэхгүй бол энэ хугацаанд хөдөлгүүр нь унтарахаар программчлагдсан  байх учиртай.

Хурдны хайрцаг,Электрон

Нэг хурдны хайрцагыг   уралдааны 4 долоо хоног ашиглана.Түүнээс өмнө солисон тохиолдолд гараанд 5 байр ухрах торгуультай.
Бүх машинд “McLaren Electronic Systems “(MES)  болон  “Microsoft”ийн   системийг хэрэглэнэ.Энэ системээр,  электроны тусламжтай   жолоодлого (гараа болон жолоодлогын хяналт) бас хөдөлгүүрийн тоормосыг хязгаарлана.

Шатахууны сав (Бак)

Шатахууны сав нь  машины гол  шугамаас дээгүүр 40 сантиметраас  хэтрэхгүй зайд , нисгэгчийн суудал ,моторын завсарт  байна.

Шатахуун

Формула -1 ийн машинд Super-plus бензиныг  хэрэглэнэ.2008 оноос шатахууны найрлаганд  5,75 хувь био бензиныг  хольж ашиглах дүрэмтэй болсон.

Хөдөлгөх хүч

Машины зөвхөн хоёр дугуй нь хөтлөгч байна.Ухрах араа нь заавал байх дүрэмтэй.Арааны тоо нь 4- 7 хүртэл өөрчлөгдөж болно.

Амортизатор (Зөөллүүр)

Гагцхүү пүрштэй амортизаторыг ашиглана.Явах үед амортизаторын геометр өөрчлөгдөх ёсгүй.Дугуйг тээгч нь 8 тонны  хүчийг  даах  Кевлар  олсоор  машины аралд бэхлэгдэнэ.

Тоормос

Нэг гишгүүрээр    доод тал нь хоёр тусдаа , хоорондоо  огт хамааралгүй  тоормосны эргэлттэй байхыг  заасан байдаг.Нэг эргэлт нь урд талд,нөгөө эргэлт нь ард дугуйнд үйлчилнэ.
Тоормосны суурь хөнгөн цагаанаар хийгдэнэ.Дугуй бүрийн  тоормосны суурийг  хоёр давхраг (накладтай)тай  ,зургаан поршентой байхыг зөвшөөрнө.
Тоормосны дискний зузаан нь 28 миллиметр ,диаметр нь 278 миллиметр байна.

Дугуй

Хэмжээ
Хойд дугуйны өргөны хэмжээ доод тал нь 365 миллиметр,дээд тал нь 380 миллиметр байх ёстой.Урд дугуй нь хамгийн багадаа 305 миллиметр,ихдээ 355 миллиметр өргөнтэй байна. Хуурай замын дугуйны диаметр дээд тал нь  660 миллиметр ,борооны дугуй 670 миллиметр байхаар зааж өгсөн байна.

Ховилтой дугуй

Хойд ,урд дөрвөн дугуй  нь бүгд  ховилоор   бүтэн тэмдэглэгдсэн байна Ховилон тэмдэглэгээ нь 14  миллиметр өргөн, гадаргуугаас 2,5 миллиметр гүнзгий байна.Тэмдэглэгээ хоорондын зай 50 миллиметр зайтай .Урд дугуйны гадаргын өргөн 270 миллиметрээс хэтрэхгүй байх учиртай.Дугуйны хий 20 PSI -гээр хэмжигдэнэ.

Дугуйн бэхэлгээ

Нэг дугуй тээгч хоёр кабелиар бэхлэгдсэн байна.Тус бүрдээ 10 тонны даацтай ,дугуй бүрд 20 тонны ачааллыг даах ёстой.

Бүхээг ( Cockpit)
Аюулгүй байдлын үүднээс   нисгэгч  5 секундын дотор бүхээгийг орхих боломжтой байх ёстой.Машинаас залуурыг салгахыг тооцон, энэ хугацааг 10 секунд гэж үзнэ.Толгой болон хүзүүний хамгаалалтын зузаан 75 миллиметр,бүхээгийн урт 850 миллиметр байна.

Машины арал ( Шасси)

Машины арлын хананы өргөн 3,5 миллиметр.Түүнээс 2.5 миллиметрийг  Кевлар хэмээх   (гангаас тав дахин илүү чанартай) материалиар гадуур нь бүрнэ.Машины өргөний хэмжээ 180 сантиметр  байна.Тэнхлэгүүдийн  хоорондох  арлын өргөн 140 сантиметрээс хэтрэхгүй ,энэ нь  мөн урд далавчинд хамаатай .Хойд далавчны өргөн 100 сантиметр ,өндөр нь 80 сантиметраас илүүгүй байна .Машины өндрийн дээд талын хэмжээ нь хамгийн доод цэгээс нь  хэмжихэд ,95 сантиметраараас  дээш хэтрэхгүй байх ёстой.
Доод шалны  бүх хэсгүүд нь (машиныг заагласан дунд  шугамаас 25 сантиметр цаана,урд тэнхлэгээс 33 сантиметрийн хойноос машины хамгийн арын хэсэг хүртэл хэмжигдсэн ) доод түвшингээс 5 сантиметр дээгүүр байх ёстой.

Далавч

Хойд далавч нь хоёроос илүүгүй далавчны элемэнтийг харуулсан байх ёстой.Урд далавч ,доод  хавтангаас 100 миллиметр дээгүүр байна.

Доод шал

Доод шалны төвд хэсэгт 10 миллиметр зузаантай, 30 сантиметр өргөн  модон хавтанг байрлуулна.1миллиметр  хэлбэлзэлтэй байж болно.

Гадна арьс

Машины гадна  арьс нь тэнхлэг тус бүрээс , урагшаа 120 сантиметр , арагшаа 60 сантиметр урттай байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

(Спортын дүрэм)

Цагийн хуваарь:

Баасан
10:00-11:30 цагт – 1.Чөлөөт уралдаан
14:00-15:30 цагт – 2.Чөлөөт уралдаан

Бямба
11:00-12:00 цагт-3.Чөлөөт уралдаан
14:00 цагаас – Байрлал тогтоох уралдаан

Ням
14:00 цагаас -Уралдаан

Гран При зохиогдож  байгаа   газрын орон нутгийн цагаар явагдана.Зарим улс оронд гараа  эхлэх цаг хэлбэлзэлтэй.

Уралдааны замын урт,хугацаа

Нэг Гран Прид, уралдааны замын нийт урт нь 305 км- ээс илүү зайтай байна.Гэхдээ  тойргын тоо аль болох цөөн байх ёстой.
Монакогийн хувьд, дундаж хурдны үзүүлэлтийг харгалзан онцгойлон үздэг.
Уралдаан үргэлжлэх  хугацаа  дээд тал нь хоёр цаг байна.

Нисгэгчид

Улиралын явцад  баг бүр дөрвөн нисгэгчтэй байх эрхтэй.Өндөр өртөгтэй солилцоо үүнд хамраахгүй.

Туршилтын зам ,туршилт

Туршилтын зам нь Формула-1 -ийн уралдааны замтай адил лицензтэй байна.
Багууд ,өвөл,зуны цагт туршилтыг завсарлах болон хязгаарлахаа өөрсдийн  дураар шийднэ.Туршилт FIA-гийн дүрэмд хамааралгүй тул  туршилтыг журамлахгүй.

Машины жин

Формула-1-ийн машин жин уралдааны өмнө тоормосны тос,шингэн мөн нисгэгчийг оролцуулаад ойролцоогоор 605 кг,уралдааны дараа   600 кг орчим байх ёстой.Осол аваар,техникийн эвдрэлээс  эд анги үрэгдсэн тохиолдлыг  тусгайлан үзнэ.

Дугуй

Японы Брижстоун компани дангаараа ,Формула-1д  дугуй нийлүүлэх онцгой  эрхтэй.
Дугуй нийлүүлэгч Брижстоун  4 өөр төрлийн хольц,хатуулагтай дугуйг санал болгодог.Жишээлбэл” super soft”, “soft medium” ба “hard soft” ,”hard medium” гэх мэт.Түүнээс ГП болох долоо хоногт баг бүр хуурай замын нэг хатуу,нэг зөөлөн (уян) төрлийг ,нэг борооны замын төрлийг сонгох эрхтэй.Нийт 14 багц (1 багц 4 ш)хуурай замын,5 багц борооны замын ,4 багц онцгой үед хэрэглэх дугуйг нисгэгч тус бүр авна.Баасан гаригын 1,2 дахь бэлтгэлийн туршилтанд баг бүр ,сонголт болгоноосоо 8 багцыг,борооны дугуй 2 багцыг авч 3 дахь туршилтын өмнө бүгдийг нь буцааж тушаaна.Үлдсэн хугацаанд хэрэглэх дугуй гэж нисгэгч болгон хуурай замын сонголт тус бүрээсээ таван багцыг ,нийт 40 дугуйг аваад байр эзлэх шалгаруулалтын (Qualifying) өмнө нэг,нэг багцыг буцааж өгнө.(32)Тэдгээр дугуйгаар уралдааныг дуусгана . Борооны дугуй мөн нисгэгч бүр дөрвөн багц борооны замын(нойтон) гурван багц онцгой үед хэрэглэх дугуйг авна(28) .Уралдаанд баг болгон зөөлөн ,хатуу сонголтоосоо заавал нэг багц хэрэглэсэн байх ёстой.
Зөөлөн дугуйг ховилтой,цагаан зураасаар тэмдэглэгдэнэ.

Гарааны байрлал

Машинууд байрлал эзлэх уралдаанд явсан цагаараа ,хоёр эгнээнд цуваа болон хоорондоо  найман метрийн зайтайгаар зогсоно.

Байрлал эзлэх шалгаруулалт   (Qualifying)

Бямба гаригт орон нутгийн цагаар  14:00 цагаас  эхлэнэ.Эхний шалгаруулалт Кү-1  20 минут үргэлжилэх ба бүх машинууд зам дээр гарч болно.Эхний үе дуусхад ,хамгийн удаан тойргын хугацаатай  таван нисгэгч хасагдана.Тэд явсан цагаараа эрэмблэгдэж   16-20-р байрлалыг эзэлнэ.
Хоёрдахь шатанд Кү-2 үлдсэн 15 машин 15 минутын турш өрсөлдөж мөн л хамгийн удаан тойргын хугацаатай таван нисгэгч хасагдана.Энэ тавд  11-15 -р гарааны байрлал оногдож ,хамгийн хурдан нь 11-р ,удаан нь 15-р  байрыг эзэлнэ.
Гуравдахь шатанд  үлдсэн машинууд ,10 минутын хугацаатай  шилдэг арван  байрлалын төлөө өрсөлдөнө.Хамгийн хурдан нь  гарааны түрүүг авна.
Байрлал эзлэх шалгаруулалтын эхний хоёр шатны ямар ч цагт бензиныг машиндаа авах боломжтой.Эхний хоёр шалгаруулалтаас хасагдсан машинуудыг Ням гаригын  уралдаанд ,цэнэглэх зогсоол нээгдэхээс өмнө шатахуунаар цэнэглэж болно.Харин шилдэг арван байрын төлөө өрсөлдөх машинууд 3 дахь шалгаруулалтын өмнө шатахуунаа авсан байх ёстой.Энэ шатахуунаараа уралдаанд оролцоно.
Хөдөлгүүр,моторыг солих

Нэг хөдөлгүүрийг хоёр удаагын уралдааны дараа сольж болно.Улиралын турш нисгэгчид  хөдөлгүүрээ нэг удаа солих эрхтэй.Урьдчилан төлөвлөлгүйгээр  хөдөлгүүр ,моторыг  солих бүрт нь 10 байр ухрааж торгоно.
Уралдааны явцад   хөдөлгүүр шатаж,гэмтсэн бол уралдааны дараа ямар ч торгуульгүй солино.
Байрлал эзлэх уралдааны дараа нь буюу уралдааны өмнө хөдөлгүүрээ сольсон нисгэгч 10 байрлал ухрах биш  харин цувааны хамгийн сүүлээс гараагаа хийх торгуультай.Хэрэв энэ нь хэд хэдэн нисгэгчид зэрэг тохиолдвол, хувийн  дугаар нь бага тоотой нисгэгч бусдынхаа урд талд  байрлал эзэлнэ.
Энэ дүрэм нь Баасан гаригын чөлөөт уралдаан хамаарахгүй.

Тойргын хязгаарлалт

Чөлөөт уралдаан болон байрлал тогтоох шалгаруулалтад тойргын хязгаарлалт бий.

Гараа

Гараанаас 30 минутын өмнө цэнэглэх зогсоол нээгдэнэ.Нисгэгч нар 15 минутын дотор гарааны байраа эзлэх ёстой.Энэ хугацаанд амжаагүй  нь цувааны ард, цэнэглэх зогсоолоос гараагаа хийнэ.
Гараа эхлэхээс 5 минутын өмнө дугуйнуудыг угсарсан байх ёстой.Гараанаас нэг минутын өмнө хөдөлгүүрийг асаана.
30 секунд- дохиогоор уралдааныг  халаалтын тойргыг хийнэ.Энэ үед гүйцэж түрүүлэх хориотой. Хэрвээ нисгэгч, халаалтын тойргыг хийх үед саатаж , нийт цувааг гүйцэж түрүүлээгүй тохиодолд  өөрийнхөө эхний гарааны байрлалдаа эргэн очно.Бусад тохиодолд цувааны сүүлийн байрнаас гарааг хийнэ.
Гарааг цуцалсан тохилдол бүрт   5 минутын дараа гарааг шинээр хийнэ.Үүнээс үүдэн уралдаан нэг тойргоор багасна.Бороо их орсон зэрэг хүндрэлтэй нөхцөлд аюулгүйн машинтай гарааг хийж болно.
Жирийн гараанд ,сүүлийн машин өөрийхөө байрлалыг эзэлсний дараа ,гэрлэн дохионы таван эгнээ гэрэл,секундын зайтайгаар асна.Бүх гэрэл унтарсан нь  гарааны дохио болно.Нисгэгч  ямар нэгэн асуудалтай байгаагаа мэдэгдэж дохио өгвөл гарааг түр зогсооно.Үүнийг шар туг болон гарааны гэрлэн дохиогоор мэдэгдэнэ.
Аюулгүйн машин ( Safety-Car)

Уралдааныг удирдагчид  аюулгүйн машиныг зам луу  илгээсэн үед зам дагуу “SC” тэмдгээр анхааруулна.
Уралдааныг  хошуучлагчын урд аюулгүйн машин байраа  эзэлнэ.Аюулгүйн машин зам дээр  гарсан үед цэнэглэх зогсоолд орох хориотой.Хэрэв үүнийг зөрчвөл Stop-and-Go торгуулийг онооно.Зөвхөн “Pit Lane open”  дохиог өгсний дараа машинууд зогсоолд орно.
Тойрогдуулсан машинууд нь  аюулгүйн машиныг мөн хошуучлагчдыг  гүйцэж цувааны ардаас байраа эзэлнэ .Гараа ,барианы хэсэгт зорчих боломжгүй, аюултай бол аюулгүйн машин нь  цэнэглэх зогсоол дундуур  цувааг удирдан явж болно. Аюулгүйн машин замыг орхих болсон  тойргыг нисгэгч нарт, анхааруулага  гэрлээр мэдэгдэнэ.
Уралдааныг зогсоох,шинэ гараа

Хэрэв уралдаан нь эхний хоёр тойрогт саатаж ,зогсвол гарааг шинээр хийнэ.Хоёр тойргын хооронд болон  нийт замын 75 хувийг туулсан үед шинээр гарааг эхлүүлж болно.Хоёрдахь гарааг хийж буй тохиодолд  аюулгүйн машинтай эхэлж, машинууд эхний удаа уралдааныг зогсоох үед байсан байрлалаар гараагаа хийнэ.
Шинээр гарааг эхлүүлэх боломжгүй бол хагас оноог өгнө.Уралдааныг зогсооход ,нийт замын 75 хувиас дээшхийг туулсан бол оноог бүтнээр нь тооцож өгнө.

Нисгэгч уралдааныг орхисон үед өгөх үнэлгээ
Нисгэгч уралдааныг орхих үедээ нийт замын 90 хувийг туулсан бол үнэлгээг нь өгнө.

Цагийн торгууль

Уралдааны удирдлагаас  гурван цагийн  янзын торгуулийг оноох боломжтой.Цэнэглэх зогсоолийн шугамаар  нэвт явж өнгөрөх ,өөрийн зогсоолд 10 секундын турш зогсох эсвэл дараагийн уралдааны гараанд  10 байр ухраах зэрэг болно. Нисгэгчид торгууль оноосныг мэдэгдсэнээс хойш  гурван тойргын дотор  гүйцэтгэх ёстой.Эхний хоёр торгуулийг, уралдааны сүүлийн 5 тойрогт эсвэл уралдааны дараа  оноохоор болсон тохиолдолд тухайн нисгэгчийн нийт цагаас 25 секунд хасаж торгоно.

Хурдний хязгаарлалт

2004 оны улиралаас  байрлал эзлэх шалгаруулалт болон уралдааны үед цэнэглэх зогсоолийн дээд хурдыг  100 км/цаг  гэж хязгаарлалт хийсэн.Уралдаан замын цэнэглэх зогсоол  нарийнхан бол хурдны хэмжээг багасгаж болно.Жишээлбэл Монакод хурдны хэмжээг багасгах зайлшгүй хэрэгтэй болдог.
Зөрчвөл  уралдаанд, 10 секунд зогсох цагийн торгууль  харин чөлөөт уралдаанд хэтэрсэн  км цаг  бүрд 250 евроний торгуультай.

Хуваалцах/Тэмдэглэх