Формула-1- ийн уралдаанд  техникийн шаардлага  болон  нарийн бодож боловсруулсан стратеги  ялалт, амжилтанд хөтөлдөг. Харин уралдаанд  бага боловч аз хэрэгтэй гэдэг. Нисгэгчид янз бүрийн сахиус   ба уралдахаасаа өмнө хийдэг заншил зэрэг нь энэ азийг  авчирдаг гэдэгт  итгэдэг.

Зоос

Дэлхийн хошой аварга Себасьтян Феттель өөрийгөө мухар сүсэгт итгэдэггүй гэх боловч аз авчирдаг хэд хэдэн  зоосыг уралдах бүртээ  биедээ авч явдаг. Түүний уралдааны хувцасны халаасанд нэгтийн цент, азын  пфенниг (pfennig- пфенниг  еврогийн өмнөх германы бутархай зоос)  мөн  2007 онд Индианополисийн уралдааны өмнө гүйж байхдаа олсон  нэгтийн цент байдаг гэнэ. Тэр хамгийн их аз авчирдаг зоосоо гутландаа хийдэг аж. “ Би зоосоо  зүүн эсвэл баруун гуталтаа  хийдэг. Нэг нь хааз нөгөөх нь тоормос гэсэн үг. Уралдааны  замд аль хөл нь илүү ажиллах тэр гутландаа зоосыг хийдэг” гэж тайлбарлажээ. Үүгээр  сэтгэлийн дэм авч,   эргэлзээг арилгахад нэмэр болдог гэжээ.

Гутал,  дотуур хувцас, гитар

Зарим нисгэгчид гутландаа  тээж  явдаг бол заримынх нь гутал өөрөө азын сахиус болдог гэнэ. Гэхдээ эдгээр сахиус дандаа  аз авчирдаггүй жишээ бий.  Австри нисгэгч Александр Вурц анх уралдаж эхэлсэн цагаасаа хоёр ондоо буюу  улаан,  цэнхэр  өнгийн гутал өмсдөг байсан. Амжилт олоогүй учир энэ заншлаа 2007 онд орхисон байна. Яагаад улаан, цэнхэр гутал өмсдөг вэ гэхээр Беннетон машины гишгүүрүүд ийм өнгөтэй байжээ.

Алдарт Дэвид Култхард  Формула-1 –д уралдаж байх үедээ аз авчирдаг дотуур өмд үргэлж өмсдөг байсан гэдэг.  Харин Льюис Хэмилтон өөрийнхөө гитарыг уралдах бүртээ авч явдаг. Монцагийн уралдааны дараа зочид буудлын өрөөндөө гитарын хайрцагны түлхүүрийг гээчихээд бараг галзуурах дөхсөн  гэдэг.

Азын зүүлт

2004 оны Бахрайны уралдааны өмнө үнэмлэхүй аварга Михаэль Шумахер маш их сандарчээ. Учир нь тэр өөрийн хүүхдүүд Жина, Мариа мөн Микийн нэрийн үсэгтэй зүүлтээ зочид буудлын өрөөндөө мартсан байв. Энэ зүүлтгүй уралдаанд оролцоно гэдэг бол түүний хувьд байж боломгүй асуудал тул өөрийнхөө физио засалч  Балбир Сингхийг зүүлтнийхээ араас явуулжээ. Уралдаан эхлэхтэй зэрэгцэн Шумахер азын зүүлтээ хүзүүндээ зүүж амжсан бөгөөд энэ уралдаанд түрүүлж, долоо дахь аварга цолоо авсан билээ.  Үүгээр Шумахерын мухар сүсэг дуусахгүй. Түүнийг долоон удаа аварга болход машины дугаар нь сондгой тоотой байсан. 2010 онд  Мерседес багт түүний машины дугаар дөрөв байсан нь   Нико Росбергтэй  дугаараа солиход хүргэсэн байна.

Хөл тавих заншил

Хөлбөмбөгчид талбайд гарахдаа аль нэг хөлөөрөө түрүүлж гишгэдэг уламжлал бас нисгэгчдэд бий. Льюис Хэмилтон машиндаа  үргэлж баруун хөлөө эхэлж тавидаг  ба хэрэв мартсан бол буцаж гараад баруун хөлөөрөө  түрүүлж ордог гэнэ. Ральф Шумахер Формулад уралддаг байх үедээ дандаа машиныхаа нэг талаас сууж заншсан байжээ. Гэхдээ тэр үүнийг мухар сүсэгтэй холбож тайлбарладаггүй  боловч яах аргагүй дадал болсон зүйл нь юм. Герман нисгэгчдээс Ник Хайдьфелд Лотус багт алба хаших болсон цагаасаа машиныхаа зүүн талаас суудаг болсон . Үүнээс өмнө тэрээр хоёр бугуйн цаг зүүдэг байжээ.

Япон нисгэгчийн азын  хандгай

Заубер багийн зогсоолд  амандаа Швейцарь хутгатай , зүүн гартаа урт тариуртай , толгойдоо Японы төрийн далбааг бэлэгдсэн тууз зүүсэн хандгай байх бөгөөд энэ нь Камуй Кобояашигийн сахиус юм. Гэхдээ энэ нь зөвхөн Кобояашигийнх бус багийн сахиус гэвэл илүү зохилтой. Уг зөөлөн тоглоомыг өнгөрсөн улирлын амжилтгүй гарааны дараа багийн инженер Жиампоало Дал Арагийн охин түүнд  бэлэглэжээ. Хандгайг багтаа  авчирсан нь үнэхээр амжилт дагуулсан гэдэгт  Швейцарийн багийнхан итгэдэг бөгөөд үүнээс хойш хандгай нь бүх уралдаанд нь  хамт  оролцдог болсон байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Формула-1-ийн  улирал дууссантай зэрэгцэн нэгэн мэдээ олны анхаарлыг татав. Дэлхийн аварга Кими Райкконен хоёр жил Раллид уралдсаны эцэст  Формула- 1-ийн  “Lotus-Renault” багтай хоёр жилийн гэрээ үзэглэлээ. Райкконен “ Би,  багийнхаа амжилтанд тус нэмрээ оруулах болно,  үүндээ их баяртай байна” гэжээ. Одоогоор хэн түүний хамтрагч болох нь тодорхойгүй байна. Виталий Петровийн гэрээ 2012 онд дуусах бөгөөд GP2 уралдааны аварга Роман Грожан энэ байрлалд бас яригдаж байгаа аж. Харин энэ оны хоёрдугаар сард Раллигийн уралдаанд осолдож , хүнд бэртэл авсан Роберт Кубицагийн талаар нам гүм байна.

„Iceman” 2007 онд  Феррари багтай дэлхийн аварга цол хүртсэн ба 2009 онд дээд ангилалыг орхисон . Түүний  дайчин уралдаан олон мянган фенүүдийг тэр дундаа Монголын автоспорт сонирхогчдыг анхаарлыг татсаар ирсэн.  Хэдий үзэгчдийн хайртай нисгэгч болж чадсан ч  заримдаа  гаргадаг түүний  зан авир олон хүнийг өөрөөсөө холдуулхад хүргэж байлаа. Гэхдээ  „Iceman” –ийг  Формула-1-д эргэн ирхэд бүгд халуун дотно хүлээж авах нь тодорхой. Бид ч мөн ялгаагүй  Кимиг Формула-1-д эргэн ирж буйд  туйлын баяртай байна.

Ирэх жил Формула-1-ийн улиралд анх удаа зургаан дэлхийн аварга уралдана. Райкконеноос (2007),  гадна   Михаэль Шумахер (1994, 1995, 2000 – 2004) , Фернандо Алонсо (2005, 2006), Хэмилтон (2008), Женсон Баттон (2009), Феттель (2010, 2011) нарын шилдэгүүд өрсөлдөнө.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Формула-1-ийн гран пригийн сүүлийн гараа Бразилийн  Сан-Паулод явагддаг уламжлалтай. Өнгөрөгч амралтын өдрүүдэд болсон улирлын сүүлийн уралдаанд Ред Булл багийн хоёрдугаар нисгэгч Марк Уэббер анхны ялалтаа авлаа. Дэлхийн аварга Себастьян Феттель байрлал эзлэх шалгаруулалтанд тэргүүлж , гарааны тэргүүн эгнээнээс уралдахаар болсон.  Энэ нь түүний карьерийн 30 дахь энэ улирлын 15 дахь гарааны түрүү боллоо.  Уралдаанд тэрбээр хошуучилж эхэлсэн боловч хурдны хайрцагны эвдрэлээс болж 30 дахь тойрогт багийн хамтрагч Марк Уэбберийг урдаа гаргажээ. Феттель хоёрдугаар байр эзэлж, Макларенийн Женсон Баттон гуравт орлоо. Дөрөв болон тавдугаар байрыг Ферраригийн Алонсо, Масса нар эзлэв. Феттель 392 оноотой улирлаа дуусгасан бол Уэббер 258 оноо цуглуулжээ. Нисэгчдийн дэлхийн аваргын дэд байрт Женсон Баттон 270 оноотой бичигдлээ.  Ред Булл баг 650 оноогоор  зохион бүтээгчдийн цомын эзэн болсон. Тэдний араас Макларен 497 оноотой удааллаа.

Марк Уэббер: Себастьян техникийн асуудалтай байсан… Сүүлийн тойрогт  надад  үнэхээр зугаатай байлаа. Бид төгсгөлөө сайн хийсэн. Ирэх улиралд би илүү сайжирч Себастьянтай өрсөлдөх болно.

Себастьян Феттель: Амаргүй уралдаан байлаа.Гараагаа сайн эхлүүлсэн , гэвч удалгүй хурдны хайрцаг асуудалтай болсныг дуулаад Маркд зай тавьж өгсөн. Хоёрдугаар байрт орсондоо  огтхон ч харамсахгүй байна.

Женсон Баттон: Зөөлөн дугуйтай хурд сайн биш байсан. Тийм болхоор сүүлийн хоёр зогсолтоор хатуу дугуйг сонгосон нь  үнэхээр оносон. Харин Феррари эсрэгээрээ хатуу дугуйтай бэрхшээл үүссэн. Энэ боломжыг ашиглаж Фернандог гүйцсэн.

Фернандо Алонсо: Би зарим нэг сонирхолтой тулаануудыг хийсэн, ялангуяа Женсон Баттонтай тэмцэлдсэн явдал. Харин гарааны эхэнд Хэмилтонтой  багагүй өрсөлдсөн. Дугуй солисоны дараа бид шагналын тавцанд гарах чадвар найдваргүй болсон. Зөөлөн дугуйтай  Макларентай ойролцоо хурдалж байв. Зул сар хурдан өнгөрөнө гэж найдаж байна. Маргаашнаас  хоёрдугаар сар эхэлдэг бол тун сайхан байна, шинэ машиныхаа туршилтын ажлыг хурдан эхлүүлэхсэн.

Льюис Хэмилтон: Энэ бол сонирхолтой улирал байлаа, гэхдээ ингээд өндөрлөж байгаад би туйлын баяртай байна. Зарим талаар би нэмэлт оноонуудыг авч чадаагүйд харамсалтай боловч бусдаар уралдаанд сэтгэл хангалуун байна. Массаг гүйцэх оролдлого маань хурдны хайрцагны эвдрэлээс болоод амжилтгүй болсон. Миний хувьд сайжруулах зүйлүүд байгаа. Ирэх жил дахин “дайралтаа” хийх мөчөө тэсэн ядан хүлээж байна.

Михаэль Шумахер: Бруно Сеннатай мөргөлдсөн нь  мэдээж харамсалтай байна. Гэхдээ ийм зүйл тохиолддог шүү дээ, магадгүй энэ үйлдэл  нь түүний тогтворгүй амжилттай холбоотой ч байж болох юм. Тэр үүнийг  хийгээгүй бол  өөрөө  ямар ч асуудалгүй оноот байранд шалгарах боломжтой байсан. Мөргөлдсөний дараа  надад  хамаг хүчээ дайчилах мөн бороонд найдах л үлдсэн. Гэвч хүссэнээр болсонгүй. Одоо ирэх жилийн уралдааныг хүлээх үлдэж байна. Шинэ машиндаа ихээхэн хүч зарцуулах болно, бид ахиц гаргаж хошуучлагчдын түвшинд ойртоно  гэдэгт би итгэж байна.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

“Формула-1” уралдааны дэлхийн аваргаар шалгараад байгаа Себас тьян Феттель Абу Дабигийн гранпригийн дараагаар доорх ярилцлагыг өгчээ. -Энэ улирал хэрхэн өрнөсөн талаар ямар бодолтой байна вэ?

-Энэ асуултад хариулахын тулд маш том задлан шинжилгээ хийх хэрэг гарна. Манай багийн хувьд бол нөхцөл байдал анхнаасаа л сайхан байлаа. Машин маань бидний итгэлийг алдаагүй. Мэдээж, жижиг сажиг асуудал гаргасан ч ерөнхий байдлаараа бол төгс түвшинд байлаа.

-Машиныхаа тухай юу хэлэх вэ?

-Гайхалтай машин. Манай багийн энэ жилийн амжилтад ямар нэг нууц бий гэж үзэх юм бол тэр нууц машинд маань оршиж буй. Түүний ачаар би бараг бүх гранприд довтлох тактикаар уралдсан.

-Энэ жил түрүүнүүдээсээ аль гранприг илүү дотно дурсах бол?

-Гурван гранприг нэрлэх байна. Монте Карлогийн гудамжинд ялалт байгуулахад сайхан байсан. Уралдаан өөрөө ч гоё өрнөсөн. Манай баг гранпри болгоны өмнө уулзалт зохион байгуулж, тус уралдаанд ямар тактик барихаа хэлэлцдэг. Бидний хүсэл бол ирэх уралдаан яаж өрнөх, юу тохиож болохыг яг таг урьдчилан харах явдал. Ингэж чадвал зөв стратеги боловсруулж чадна. Ийм нэгэн задлан шинжлэлийн дүнд бид Монте Карлод хэрхэн уралдах тактикаа сонгосон. Уралдаан ч бидний таамагласны дагуу өрнөсөн тул төлөвлөгөөнийхөө дагуу би ганцхан зогсолт хийгээд түрүү байрт шалгарсан шүү. Ийм зүйлийг мартахын аргагүй юм. Ялалтын амтыг анх мэдрүүлсэн грапридээ гурван жилийн дараа дахин түрүүлэхэд хязгааргүй баяртай байлаа. Түүнчлэн Сингапурын гранпри ул мөрөө тод үлдээсэн. Миний бодлоор тэндхийн зам бол өндөр чадварыг нисэгчээс шаарддаг.

-Тэгвэл сэтгэлийг тань хамгийн их хөдөлгөсөн мөчийг нэрлээч?

-Монцад түрүүрлээд маш их баярласан шүү. Тэр түрүү анхны гэсэн хэд хэдэн тодотголтой байсан нь миний сэтгэлийг хөдөлгөсөн хэрэг л дээ. Дээр нь Монцагийн шагналын тавцан нэлээн өндөрт байрладаг учир шагнал гардаад зогсч байхад баярлан хөөрөх үзэгчид тэр чигээрээ харагдаад сайхан байсан. Сэтгэл хөдлөлийг маань дээд цэгт хүргэсэн өөр нэг мөч Өмнөд Солонгосын гранприд тохиосон. Японы гранпригийн дараагаар анхаарал маань нэг л төвлөрч өгөхгүй байлаа. Харин Өмнөд Солонгосын гранприд түрүүлж чадсанаар дэлхийн аварга болсон гэдгээ жинхэнэ утгаар нь мэдэрч эхэлсэн. 2010 оны дэлхийн аварга болоод зохион бүтээгчдийн тэргүүн байрт шалгарснаасаа хойш бид аваргууд ямар графикаар авдаг яг түүгээр замнаж ирлээ.

-Гранприд түрүүлэх үеийн оргил үе яг хэзээ тохиодог юм бэ? Барианд ороход уу, машинаасаа гарахад уу эсвэл шагналын тавцанд гараад уу?

-Мэдээж, шагналын тавцанд гарах үед л хамгийн чухал мэдрэмж төрдөг. Төрийн маань дуулал эгшиглэх үед хүн бүр чимээгүй болдог. Тэр үед л хамаг бие минь тавирч, бүх ачаалал стресс тайлагддаг. Тэгээд өөрөөндөө ороод ганцаараа байх үедээ би яагаад ч юм инээдэг. Эхэндээ үүнийгээ ойлгодоггүй байлаа. Инээхэд шалтгаан хэрэгтэй. Тэр шалтгаан нь түрүү байр юм.

-Та дэлхийн аварга цолыг хоёр дахь жилдээ хүртлээ. Өөрийгөө шилдгийн шилгүүдийн нэг гэж тоож байна уу?

-Тийм ээ. Хамгийн гол нь ямар нэгэн зүйл батлах шаардлага надад байхгүй боллоо.

-“Ред Булл” багийн нисэгч болоод та багагүй хугацаа боллоо. Багт нь өрнөсөн өөрчлөлтийг хэрхэн дүгэж байгаа вэ?

-Сайхан асуулт байна. 2009 оныг эргэн саная. Тэгэхэд манай баг үнэхээр хүчтэй байлаа. Бид цөөнгүй гранприд түрүүлж байсан ч гол шагналд хүрч нэг л чадахгүй байсан. Түүнд хүрэх арга барилыг ч ухаж ойлгоогүй. Тэр цагаас хойш бид маш их өөрчлөгдөж, их ч зүйлийг ойлгосон. Манай багийн энэхүү дэвшилд Кристиан Хорнер том хувь нэмэр оруулсан юм.

-2012 оны улиралд хэн таны гол өрсөлдөгч байх бол?

-Ийм тийм гэж хэлж чадахгүй нь. “Формула-1” бол таамаглах аргагүй тэмцээн юм. Бидний хэн нь ч аварга болж чадна. Энэ жил бол «Макларена»-ы нисэгчид Женсон Баттон, Льюис Хэмилтон хоёр сайн байлаа. Гэхдээ Льюист цөөнгүй бэрхшээл тулгарсан. Гэвч ирэх жилд муу байна гэсэн үг биш юм. Түүнчлэн «Мерседес» багийг нэрлэмээр байна. Тэнд хоёр гайхалтай нисэгч байгаа шүү дээ. Мөн Мак Уэбберийг мартаж болохгүй. Орчуулсан Ж.БАЯРАА

Хуваалцах/Тэмдэглэх

1982 оны дэлхийн аварга Кеке Росбергийн хүү, 2006 оноос “Формула-1”-д уралдаж буй Нико “Багтаа үргэлжлүүлэн уралдах болсондоо баяртай байна. Бидний ирээдүй урд маань бий. “Мерседес” сайн машинтай учраас удахгүй томоохон амжилт гаргана гэдэгтээ итгэлтэй байна” гэж ярьжээ.

Р.МАНЛАЙ

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Феттель  Энэтхэгт анх удаа зохиогдож байгаа Формула-1 уралдааны Бямба гарагын байрлал эзлэх шалгаруулалтанд тэргүүлсэн юм. Хамгийн залуу  хошой аварга Феттель Энэтхэгийн гараанд ямар ч асуудалгүй түрүүлэв.  Түүний амжилтанд  ямар ч нисгэгч тэр дундаа хоёрдугаар байрыг эзэлсэн Макларений  Женсон Баттон болон гуравдугаар байрт шалгарсан Ферраригийн Фернандо Алонсо нар саад болж чадсангүй.

Уралдааны 24 дэх тойрогт өмнөх уралдаануудад үргэлж сөргөлдсөөр  ирсэн Фелиппе Масса болон Льюис Хэмилтон нарын хооронд дахин мөргөлдөөн гарав. Стюартууд энэ удаад Массаг буруутайд тооцож торгожээ. Үүний дараа Масса замаас гарч уралдааныг орхижээ.

Ред Булл 17 уралдааны дараа нийт 595 оноотой болсон бол Макларен 442, Феррари 325 оноо цуглуулаад байгаа юм.

Себастьян Феттель  “ Маш сайхан  уралдаан болсон, би тэргүүлсэндээ  баяртай байна” “Бид зөв балансаа олж чадсанаар уралдаан бүхэлдээ саадгүй болсон,  сүүлийн хэсэгт хэдийгээр ихэнхи  замыг зөөлөн дугуйгаар туулсан ч   хатуу дугуй надад илүү тохиромжтой санагдсан” гэжээ.

Феттель  2004 онд Михаэль Шумахерийн нэг улиралд 13 удаа түрүүлсэн амжилтыг давтахад ойрхон ирээд байна. Одоо  Абу Даби болон Бразилийн гран пригийн уралдаанууд үлдээд байгаа юм.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Герман залуу энэ спортын түүхэнд хоёр дараалсан түрүү авсан хамгийн залуу тамирчин болсон бөгөөд ялалтын баяраа төрсөн хотынхонтойгоо тэмдэглэж байгаадаа баяртай байгаагаа хэлсэн юм.

Германы Хеппенхэй хотын иргэд өнгөрсөн бямба гаригт бараг уламлжлал болж буй нэгэн баярыг тэмдэглэлээ. Өнгөрсөн жил тэд Себастьян Феттелийн аваргын баярыг хамт тэмдэглэж байлаа. Харин үүнээс 12 сарын дараа тэд дахин хотынхоо унаган хүүг угтаж авлаа.   Формула нэгийн түүхэн дэх давхар түрүү хүртсэн хамгийн залуу тамирчин Феттель ялалтынхаа баяр дээр өөрийнө Кинки Кайли хэмээх Ред Буллын машинаараа хүрэлцэн ирлээ.

“Юу гэж хэлэхээ сайн мэдэхгүй байна. Би өөрөөрөө маш их бахархаж ,жаргалтай байна. Өнөөдөр надтай хамт энд байгаа бүх хүмүүстээ баярлалаа одоо доошоо бууж гарын үсгээ өгнөө”

Себасьтян Феттель
Феттель ч хэлсэн үгэндээ хүрч олон зуун фенүүддээ гарын үсгээ тараасан юм. Түүнтэй хамт ялалтын баярыг тэмдэглэхээр бараг 30 мянга орчим хотын иргэд цуглажээ.

Тэр өдрийнхөө орой Феттедп Манхэймийн хөвгүүд хамтлагтай хамтарч дуу дуулсан юм.
Түүний үдэшлэг шөнө дунд хүртэл үргэлжилсэн бөгөөд Феттель бүх хүмүүст талархаж байгаагаа өгүүлсэн. Формула нэгийн улирал дуусахад дахин гурван гараа үлдээд байгаа бөгөөд ирэх долоо хоногт Энэтхэгийн гра при явагдана.

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Шинэхэн дэлхийн аварга  Феттель , Хэмилтоны араас гараагаа эхлүүлсэн  хэдий ч үүнээс хэдхэн эргэлтийн дараа уралдааны тэргүүллийг авч чадсан юм. Феттель маш итгэлтэйгээр уралдааныг хошуучилж байсан бөгөөд “Safety-Car” –ийн үед өрсөлдөгчид нь түүнд ойрхон ирэх боломж олдсон юм. Витали Петров  Мерседесийн Михаэль Шумахерийн араас мөргөсөнөөр  үнэмлэхүй аваргын уралдаан эрт өндөрлөв.  Петров тэр даруй Шумахераас уучлалт хүссэн юм. Шумахер түүний энэ үйлдлийг хүлээн зөвшөөрч уучлалыг хүлээн авчээ. Гараа дахин эхэлсэний дараа Уэббер маш хурдтай байсан боловч Хэмилтоныг хараахан гүйцэж чадсангүй. Феттель араас нь нэхэгчдээс огтхон ч эмээлгүй уралдсаар дахин хэдэн тойргын дараа улам холдож чаджээ. Уралдааны төгсгөлд тэрээр 12 секундын зайтай барианд орсон  юм. Харин Хэмилтон болон Уэббер ,  Баттон нарын хооронд шагналын тавцангын төлөөх тэмцэл явагдав. Уэббер хэд хэдэн довтолгоог Хэмилтоны эсрэг хийсэн ч амжилт ололгүй Макларены нисгэгчид хоёрдугаар байрыг алдсан юм.

Ред Булл багийн дарга Кристиан Хорнер хоёрдах удаагаа дарааллан зохион бүтээгчдийн цомыг хүртэж байна.  Ред Булл улирлын 16 дах уралдаанд  нийт 558 оноо цуглуулж чадсанаар өрсөлдөгч Макларен тэдний оноог гүйцэх боломжгүй болсон юм.

Уралдааны дүн

Дэлхийн аварга

№	Нисгэгч		Баг		Ялалт.	Оноо
1		Себастьян Феттель		Red Bull Renault	10	349
2		Женсон Баттон		McLaren Mercedes	3	222
3		Фернандо Алонсо		Ferrari	1	212
4		Марк Уэббер		Red Bull Renault		209
5		Льюис Хэмильтон		McLaren Mercedes	2	196
6		Фелипе Масса		Ferrari		98
7		Нико Росберг		Mercedes		67
8		Михаэль Шумахер		Mercedes		60
9		Виталий Петров		Renault		36
10		Ник Хайдфельд		Renault		34
11		Адриан Сутил		Force India Mercedes		28
12		Камуи Кобаяши		Sauber Ferrari		27
13		Хайме Альгерсуари		STR Ferrari		22
14		Пол ди Реста		Force India Mercedes		21
15		Себастьян Буеми		STR Ferrari		15
16		Серхио Перес		Sauber Ferrari		13
17		Рубенс Баррикелло		Williams Cosworth		4
18		Бруно Сенна		Renault		2
19		Пастор Мальдонадо		Williams Cosworth		1
20		Педро де ла Роса		Sauber Ferrari		0
21		Ярно Трулли		Lotus Renault		0
22		Хейкки Ковалайнен		Lotus Renault		0
23		Витантонио Лиуцци		HRT Cosworth		0
24		Жером д’Амброзио		Virgin Cosworth		0
25		Тимо Глок		Virgin Cosworth		0
26		Нараин Картикеян		HRT Cosworth		0
27		Даниэль Риккардо		HRT Cosworth		0
28		Карун Чандхок		Lotus Renault		0

Зохион бүтээгчдийн цом

№	Баг		Ялалт.	Оноо
1		Red Bull Renault	10	558
2		McLaren Mercedes	5	418
3		Ferrari	1	310
4		Mercedes		127
5		Renault		72
6		Force India Mercedes		49
7		Sauber Ferrari		40
8		STR Ferrari		37
9		Williams Cosworth		5
10		Lotus Renault		0
11		HRT Cosworth		0
12		Virgin Cosworth		0

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Бүх цаг үеийн хамгийн залуу дэлхийн аварга Себастьян Феттель Японы  Сузукад  ердөө аравдугаар байрт шалгарахад л  хангалттай байв. Гэхдээ  Ред Буллын нисгэгч ялалт байгуулж,  аварга цолонд хүрэх эрмэлзэлтэй байсан юм. Харин Женсон Баттон болон Фернандо Алонсо нар түүнд гуравдугаар байрт шалгарахаас илүү боломж олгосонгүй.

Феттель Сузукагийн уралдааны тэргүүн эгнээг эзэлсэн бөгөөд гараа эхлэхэд байрлалаа алдахгүйн тулд Баттоныг замаас шахаж ,  нилээд ширүүн хамгаалалт хийсэн юм. Энэ агшинд Хэмилтон Баттоны өмнө гарчээ. Гэхдээ стюартууд Феттелийн үйлдэлийг хянаж үзээд ямар нэгэн шийтгэл оноолгүй өнгөрсөн. Уралдааны явцад Фернандо Алонсо өөрийн багийн хамтрагч Массаг гүйцсэнээр Феттель болон Макларений  хоёр нисгэгчийг довтлох замаа зассан юм. Феттель дугуй солихдоо хугацаа алдсан тул Баттонд уралдааныг хошуучлах боломж олгосон.

Масса Хэмилтон нарын тэмцлийн дүнд Ферраригийн машин хохирол амсав.  Массагийн машины эвдэрсэн хэсгийг замаас зайлуулахын тулд Safetycar замд гарсан юм. Энэ хоёр нисгэгч  хийсэн үйлдэлдээ ямар ч торгуульгүй салав.

Макларений 2 нисгэгчээс Хэмилтон эхлэж дугуйгаа солисон ба Баттон түүний дараа дугуйгаа сольж , Феттелийн өмнө уралдааныг хошуучилсан хэвээр үлдсэн юм.  Уралдааны 34 дэх тойрогт Феттель гуравдах удаагаа буюу сүүлийн удаа зогсолт хийж хатуу дугуй сольж авчээ. Энэ хооронд Алонсо зогсолт хийх зуур Шумахер уралдагчдыг тэргүүлж байв. Тэрээр 2006 оноос хойш анх удаа дахин уралдааныг тэргүүлсэн нь энэ байв. Түүний ард Феттелийг тасралтгүй нэхэх  Алонсо нар  дагаж байлаа. Шумахер зогсолт хийснээр Баттон түүнээс  тэргүүлэлээ эргүүлэн авсан юм.

Уралдааны дараа олны анхаарлын төвд Сузукад түрүүлсэн Баттон бус харин хамгийн залуу хошой аварга Себастьян Феттель багтаж байв.  Феттель бүтэн цаг гаруй гарын үсгээ тарааж,  мөн  ийм хугацаанд зургаа татуулжээ. Түүнийг дэлхийн аваргын болзол хангасаны дараа Холбооны канцлер Ангела Меркел баяр хүргэсэн байна. “ Би  Себастьян Феттелийг дэлхийн аварга цолоо хамгаалсанд  чин сэтгэлээсээ баяр хүргэж байна. Хамгийн залуу дэлхийн хошой аварга болно гэдэг үнэхээр гайхалтай амжилт юм” гэжээ.

Уралдааны дараа Феттель “Үнэндээ надад цээж дүүрэн амьсгаа авах цаг олдсонгүй. Миний бодлоор   бага зэргийн хугацаа хэрэгтэй. Ингэсэн нь дээр гэдэгт би итгэж байна. Өнөө оройг бид сайхан тэмдэглэнэ. Энэ бол бидний хувьд,  багийн хувьд, онцгой өдөр, миний хувийн зүгээс энэ жилд  энэ мөчийг хүртэл  гайхалтай аялал болж байна. Бид дахин бүх хүчээ шавхах дөрвөн уралдаан үлдсэн. Мэдээж энэ мөчид мөрнөөс минь том ачаа унасан ч дараагийн дөрвөн уралдаанд ялгаагүй сэтгэл минь хөөрч байна”  гэжээ.

Өнгөрөгч уралдаануудад Масса болон Хэмилтоны  хооронд ширүүхэн тулаанууд өрнөж байсан ба Масса хохирогч болсоор ирсэн. Монако, Сингапурт  энэ хоёр нисгэгч ана мана үзэлцэж байсан ба  Сузукад  бас л  тэмцэл үргэлжилсэн юм. Өмнө нь Масса  Хэмилтоны жолоодлогыг буруушааж, шийтгэл оноохыг шаардаж байлаа. Сузукад сөрөг цэнэгтэй хоёр нисгэгч дахин таарч дахин шүргэлцсэний дараа Масса Хэмилтоныг шийтгэхийг бүр ч илүү шаардах  болов.  Тэрээр Хэмилтоныг гүйцэх оролдлого хийхэд цаадхи нь хамгаалж үр дүнд нь Ферраригийн машины хамар  эвдэрсэн юм.Харин Хэмилтон өөрийнх буруу байж болох талтай ч үнэхээр Массаг толинд хараагүй гэж баталсаар байна.  Масса одоо түүнтэй ярих зүйл байхгүй гагцхүү FIA энэ талаар арга хэмжээ авна гэдэгт найдаж байгаа юм.

№	Нисгэгч		Баг		Ялалт.	Оноо
1		Себастьян Феттель		Red Bull Renault	9	324
2		Женсон Баттон		McLaren Mercedes	3	210
3		Фернандо Алонсо		Ferrari	1	202
4		Марк Уэббер		Red Bull Renault		194
5		Льюис Хэмильтон		McLaren Mercedes	2	178
6		Фелипе Масса		Ferrari		90
7		Нико Росберг		Mercedes		63
8		Михаэль Шумахер		Mercedes		60
9		Виталий Петров		Renault		36
10		Ник Хайдфельд		Renault		34
11		Адриан Сутил		Force India Mercedes		28
12		Камуи Кобаяши		Sauber Ferrari		27
13		Пол ди Реста		Force India Mercedes		20
14		Хайме Альгерсуари		STR Ferrari		16
15		Серхио Перес		Sauber Ferrari		13
16		Себастьян Буеми		STR Ferrari		13
17		Рубенс Баррикелло		Williams Cosworth		4
18		Бруно Сенна		Renault		2
19		Пастор Мальдонадо		Williams Cosworth		1
20		Педро де ла Роса		Sauber Ferrari		0
21		Ярно Трулли		Lotus Renault		0
22		Хейкки Ковалайнен		Lotus Renault		0
23		Витантонио Лиуцци		HRT Cosworth		0
24		Жером д’Амброзио		Virgin Cosworth		0
25		Тимо Глок		Virgin Cosworth		0
26		Нараин Картикеян		HRT Cosworth		0
27		Даниэль Риккардо		HRT Cosworth		0
28		Карун Чандхок		Lotus Renault		0

Хуваалцах/Тэмдэглэх

Хот доторхи уралдаан. Сингапурын уралдааны зам онцгой сайхан гэрэлтүүлэгтэй.

Улирлын таван уралдааны өмнөх маш чухал гараанд Себастьян Феттель тодорхой даалгавартай замд гарсан юм.

Феттель өрсөлдөгчдөө хошуучилж уралдааныг эхэлсэн.  Ред Буллын нисгэгчийн араас Женсон Баттон, Фернандо Алонсо болон Марк Уэббер нар нэхсээр..

Тэрээр эхний эргэлтээр тэднээс хором холдож чадсан бол хэдэн тойргын дараа 12  секундээр тасарсан байв.

Баттон Алонсо нар хоёрдугаар байрын төлөө тэмцэлдэх зуур Феттель улам холдов.

Шумахерийн  Серхио Перестэй хийсэн тэмцэлийн үр дүнд үзэгчдийг хэсэг сэрдхийлгэсэн осол гарав. Шумахерийн машин  хана мөргөж  жагсаалаас гарч харин өөрөө ямар ч бэртэл гэмтэлгүй эсэн мэнд гарч ирэв.

Safety-Car уралдагчдыг дахин ойртуулсан хэдий ч Феттелийн тэргүүлэлд ямар ч аюул нүүрлэсэнгүй.

Төгсгөлд нь үнэхээр сэтгэл амарлингуй инээмсэглэлтэй үлдлээ.

Хуваалцах/Тэмдэглэх